Van praktijkmens tot onderwijzer

De realiteit van de paardenwereld leer je pas kennen in de praktijk. Dat is iets waar alle praktijkmensen het over eens zijn. Zo ook Jos Brinkman en Mans Buurman. Alle twee echte praktijkmensen met een schat aan ervaring, die vanuit de praktijk in het klaslokaal terecht zijn gekomen, als docent. Alle twee kregen ze, afzonderlijk van elkaar, enkele vragen en stellingen voorgelegd over hun ervaringen als onderwijzer en de verschillen tussen theorie en praktijk.

Jos Brinkman

Hoe is het om als echt praktijkmens voor de klas te staan?
Ik vind het geweldig! Fantastisch leuk! Het is fantastisch om je eigen passie en hobby te kunnen delen.

Kun je je praktijkkennis een-op-een omzetten in leerstof?
Gedeeltelijk wel. Theoretische kennis blijft zeer belangrijk, maar veel aspecten moeten studenten eerst echt meemaken voor ze het goed kunnen leren. Bijvoorbeeld over fokkerij kan je veel theorie overbrengen, maar insemineren of de geboorte van een veulen, dat moet je hebben meegemaakt! Veel aspecten in het paardenvak moet je toch in de praktijk zien en leren.

Mis je niet wat ondergrond (pedagogisch-didactisch, sociaal) om met studenten te werken?
Nee, ik vind dat wel meevallen. Ik heb zelf twintig jaar ORUN-cursussen gegeven, dus ik wist wel wat lesgeven is voor ik op school kwam. Misschien zou ik soms schoolgericht meer dingen mogen weten, maar door de goede samenwerking met mijn collega’s is dat geen probleem. Qua overdragen van de stof heb ik voldoende kennis en ervaring.

Zie je jezelf als moderne docent die vooral coacht, of ben je meer ouderwets en draag je puur kennis over?
Ik vind niet dat ik ouderwets ben. Natuurlijk draag je kennis en ervaring over, dat is noodzakelijk in het onderwijs, maar ik coach ook veel.

Welke wijze les uit de praktijk wil je alle leerlingen meegeven?
Dat ze goed moeten weten wat paardenwereld is. Het is hard werken, je moet geen negen-tot-vijfmentaliteit hebben en je moet passie en liefde hebben voor het paardenvak.

Op paardenopleidingen zitten te veel ‘pennymeisjes’.
Gedeeltelijk misschien wel, maar lang niet allemaal. Ik doe veel stagebezoeken en regelmatig krijg ik te horen: ‘Laat deze hier maar blijven!’ Dan zijn het zeker geen pennymeisjes geweest! Het goede paardenmeisje vindt de weg wel. Als ze willen leren en ervoor willen gaan, komen ze er wel.

Als persoon uit de beroepspraktijk kun je studenten beter voorbereiden op hun werkende leven.
Dat denk ik wel. Met veel praktijkervaring in veel verschillende takken van de sport kun je veel kennis overbrengen. Zo heb ik vroeger natuurlijk zelf veel geleerd op de hengstenhouderij van mijn ouders. Daarnaast heb ik gewerkt op een handelsstal, zelf gereden, bij een dierenarts gewerkt en weet ik wat een manegebedrijf is. En als parcoursbouwer op veel verschillende evenementen maken we elke keer nog wat mee wat geregeld toch weer van pas komt.

Praktijkgericht onderwijs zou meer op bedrijven moeten plaatsvinden in plaats van op school.
Veel meer! Drie dagen praktijk tegenover één of twee dagen school zou heel mooi zijn. Op onze opleiding AOC Oost nemen we onze paardenstudenten mee naar Manege Het Twentsche Veld in Enschede. Daar zijn we hele dagen, zowel theorie als praktijk kunnen we daar onderwijzen. We hebben daar ook een eigen lokaal en mogen de paarden als voorbeeld gebruiken. Wanneer er bijvoorbeeld een castratie is of een paard met een wond, dan kunnen de leerlingen dat in de praktijk meemaken. Ervaringen uit de praktijk blijven veel beter hangen.

Het wegvallen van NHB Deurne is een groot gemis.
Ik denk het niet. Je hebt tegenwoordig zo veel scholen die paardgericht zijn. Vroeger moest je al iets speciaals hebben om naar Deurne te gaan, het was niet voor iedereen weggelegd. Dat werd de laatste jaren al makkelijker. De mentaliteit van de mens is veranderd in dat opzicht, we zijn veel drukker geworden en bijvoorbeeld ouders zitten er niet meer op te wachten om het paard iedere maandag weg te brengen en vrijdag weer op te halen!

Internationaal parcoursbouwer en allround instructeur Jos Brinkman is al geruime tijd als docent verbonden aan het AOC Oost. 

Mans Buurman

Hoe is het om als echt praktijkmens voor de klas te staan?
Het mooiste aan het vak van docent is om kennis die je in de praktijk hebt opgedaan te delen. Ook heb je te maken met een doelgroep die niet de kans heeft gehad praktijkleven te ervaren, maar die dat qua motivatie wel graag zou willen. Op het moment dat wij vanuit praktijk ervaringen kunnen delen, staan de leerlingen daar voor open.

Kun je je praktijkkennis een-op-een omzetten in leerstof?
Ik kan wel bijna andersom zeggen: mijn praktijkkennis is, doordat ik het in theorie heb moeten geven, veel beter onderbouwd. Doordat ik het heb moeten onderwijzen, ben ik zelf ook beter geworden als ruiter en instructeur.

Mis je niet wat ondergrond (pedagogisch-didactisch, sociaal) om met studenten te werken?
Ik heb toentertijd vanuit Deurne de kans gekregen om de combinatiestudie met Stoas te doen. Daar heb ik onderwijsbevoegdheid tweedegraads gehaald en mijn didactische vaardigheden vergroot. In het begin is het vele verslag leggen en rapporteren in het onderwijs lastig. Dat deed ik in de praktijk veel minder. Maar je merkt dat je er voordelen van hebt. Dingen worden beter verklaarbaar, de ontwikkeling van de student of pupil is zo beter in kaart te brengen. Ook dwingt het je soms naar jezelf te kijken: had ik misschien iets anders moeten doen?

Zie je jezelf als moderne docent die vooral coacht, of ben je meer ouderwets en draag je puur kennis over?
Ik ben altijd een coachende docent geweest. Ik ben van Deurne naar de opleiding in Den Bosch overgestapt en hier geef ik ook meer algemene diervakken. Dan merk ik dat het coachende stuk, het voorbereiden van de leerling op de maatschappij, een heel leuk stuk is.

Welke wijze les uit de praktijk wil je alle leerlingen meegeven?
Ik vind het belangrijk dat de leerlingen leren begrijpen hoe een werkgever of toekomstige baas denkt. Ze moeten zich leren verplaatsen in andermans denken. Dan kunnen ze vaak meer begrip opbrengen voor elkaar en verloopt de communicatie beter. Ik merk dat veel jonge mensen daar tegenaan lopen. Dit heb ik zelf ook in de praktijk geleerd.

Op paardenopleidingen zitten te veel ‘pennymeisjes’. 
Nee. Dat is gewoon de doelgroep zoals die nu is. Er zijn gewoon minder boerendochters en boerenzonen die doorstromen naar dit soort opleidingen. Dus de cultuur en basiskennis waarmee de studenten de opleiding binnenkomen is lager geworden, maar het fanatisme is nog hetzelfde! En daar ligt een taak voor de scholen. Mijn visie is: ieder mens wordt goed geboren, door ze kansen te bieden kunnen we ze nog beter maken.

Als persoon uit de beroepspraktijk kun je studenten beter voorbereiden op hun werkende leven.
Ja, dat denk ik wel. Doordat ik de realiteit van de grote buitenwereld ken, kan ik ze daarop voorbereiden en in begeleiden. Vooral in de eerste jaren na school hebben ze juist coaching nodig.

Praktijkgericht onderwijs zou meer op bedrijven moeten plaatsvinden in plaats van op school.
Ja, daar ben ik het mee eens. Dat werkt voor twee kanten op makkelijker: een bedrijf ziet beter wat de leerling in huis heeft en voor een leerling is het veel meer motiverend om in de praktijk te leren. In Den Bosch organiseren we bijvoorbeeld excursiedagen. Hoewel we ons soms ergeren aan het gedrag van de leerlingen merken we naderhand dat ze hier veel van opsteken. Natuurlijk moet er een basistheorie zijn, maar wanneer ze het echt hebben meegemaakt, blijft de kennis makkelijker hangen. Maar op de bedrijven zou wel een onderwijzend iemand aanwezig moeten zijn.

Het wegvallen van NHB Deurne is een groot gemis.
Deurne was een unieke accommodatie. Het hebben van de school en de praktijk samen onder één dak was uniek. En naar nu vaak blijkt, is het ook een wenselijke situatie. Er worden nu wel steeds meer koppelingen gemaakt tussen studie en bedrijven, maar of dat zo gaat werken als in Deurne blijft een vraag.

Mans Buurman is springruiter- en instructeur, daarnaast is hij sinds 2014 KNHS bondscoach van het eventingteam pony’s en geeft het keuzevak paard en dierverzorging op MBO Den Bosch.

 

> > Naar dossier Onderwijs

Reageer
Discussie zien we graag op Horses, maar wel met respect voor elkaar. Wij vragen daarom om onder volledige naam te reageren. Reacties zonder naamsvermelding kunnen zonder opgave van reden worden verwijderd. Om de toegankelijkheid en leesbaarheid van de discussie te bevorderen geldt een maximale reactielengte van 250 woorden. Lees hier alle voorwaarden.