09-07-24 Bitloos niet per definitie paardvriendelijker

Johan HammingaKortgeleden organiseerde de KNHS een proefwedstrijd bitloos rijden om de mogelijkheden voor de integratie hiervan in de sport te onderzoeken. Ik was daarbij.

Eerst dachten we dat het gevaarlijk zou kunnen zijn, maar dat is niet zo. De paarden met een bitloos hoofdstel luisteren net zo goed als een paard met een bit. Er zijn hoofdstellen die scherper dan een bit inwerken.

Wat me opviel is dat er paarden waren die onrustig waren in hun hoofd/halshouding, omdat ze het bitloos rijden niet fijn vinden of niet accepteren. Het overgrote deel is opgeleid en getraind met een bit in de mond, anders hadden ze de klassering die ze hebben, nooit kunnen behalen. Er werden proeven afgelegd van B- tot en met Z-niveau en er werden lage scores behaald.

‘In de houding’
Opvallend was dat de paarden allemaal in het natuurlijke evenwicht liepen, oftewel sterk op de voorhand in plaats van in een horizontaal evenwicht. Ze liepen wel in ‘de houding’, maar daarbij bogen de paarden in de hals af en kwamen ze niet door de nek. Dat ze zo bergaf lopen is ook logisch. Paarden met een scherpe neusriem komen best wel terug als je een ophouding maakt, maar zonder bit kom je niet in de buurt van het horizontale evenwicht. Met een bitloos hoofdstel kun je je paard mijns inziens moeilijker aan de hulpen krijgen. Ik zie het meer als een soort vrijheidsdressuur.

Aan de deelnemers werd de vraag gesteld waarom ze voor bitloos kozen en ik vond het typerend dat veel paarden met fysieke problemen kampten. Ik heb verschillende paarden gezien die kreupel waren en die ik in de reguliere sport in de ring zou uitbellen.

Ik rijd zelf ook wel eens bitloos. Als een paard bijvoorbeeld naar de tandarts is geweest en ik wil hem toch beweging geven. Dan gebruik ik een Hackamore. Wat dat betreft kan ik het me voorstellen dat iemand bitloos rijdt als een paard fysiek niet helemaal in orde is.

Ik denk dat je sommige problemen door bitloos te rijden wat kunt verdoezelen. Ik noem even een voorbeeld. Stel je hebt een paard dat licht atactisch is. Zolang je daar niets van vraagt, kun je er best een stukje mee rijden. Maar wanneer je spierinspanning vraagt om het horizontaal evenwicht te bereiken en de spieren raken wat vermoeid, dan zal de onregelmatige bewegingsvorm duidelijker naar voren komen. Met een bitloos hoofdstel laat je het paard meer op de voorhand lopen en zal je de spieren minder aanspreken.

Nu zet ik sowieso kanttekens bij het (wedstrijd)rijden met een paard dat niet tactzuiver beweegt. Als dat door moet gaan als paardvriendelijk, zijn we verkeerd bezig, ook al rijd je zonder bit.

Onderdeel bitacceptatie
Het bitloos rijden zie ik als zeer geschikt voor de endurance en bij het springen, waarin de hoofd/halshouding van het paard niet bepalend is. Als we het willen toepassen in de dressuursport – ik heb begrepen dat de KNHS dat in 2010 van plan is – dan zie ik nog wel wat problemen ontstaan. In het wedstrijdreglement staat beschreven dat een paard het bit moet accepteren, daarop afkauwt en witte, vlokkerige schuim ontwikkelt. Hoe moet het paard zonder bit bekeken worden door een jury? Iets wat niet getoond wordt, kun je niet beoordelen. Dus de regel over de bitacceptatie zal geschrapt moeten worden.

Ik ben een voorstander om aparte rubrieken te maken, net als voor amazones die met een dameszadel willen rijden, maar voor het bitloos rijden zijn er te weinig deelnemers. Het is alsof je appels met peren vergelijkt. Ik vraag me af hoe de KNHS dit wil verkopen aan de juryleden en ruiters die hier grote vraagtekens bij zetten. Er zal dan een reglementswijziging toegepast moeten worden.

Johan Hamminga uit Elspeet is africhter, instructeur en jurylid.
Deze opinie verscheen vrijdag 24 juli 2009 in De Paardenkrant.


Reageer Reageer Stuur door Stuur door Afdrukken Afdrukken




reacties

Ik kan me in het stukje' Wat me opviel is dat er paarden waren die onrustig waren in hun hoofd/halshouding, omdat ze het bitloos rijden niet fijn vinden of niet accepteren. Het overgrote deel is opgeleid en getraind met een bit in de mond, anders hadden ze de klassering die ze hebben, nooit kunnen behalen' niet helemaal vinden.

Graag verwijs ik u even door naar 2 filmpjes op youtube:
-De effecten van het bit deel 1
-Honza Blaha, natural horsemanship
Hierover kunt u uw eigen mening geven.
Ik hoef hierover niet veel te vertellen maar wat ik wel weet is dat je zonder bit wel hetzelfde kan bereiken.
janny, Drachten | 05-05-2010 | 22:07:23

Waarom is er de behoefte om qua regels het bitloos deelnemen aan wedstrijden te verbieden? Uit alle reacties lees ik dat paardvriendelijk rijden niet afhangt van het systeem waarmee je rijdt, maar van de ruiterhand (en de zweep, sporen etc). Er zijn nota bene 10-tallen bitten toegestaan, waarbij je van sommigen zeker weet dat -als ze bruusk of ondeskundig gebruikt worden- ze beslist heel pijnlijk zullen zijn. Laten we dus niet kissebissen over de paardvriendelijkheid van elk systeem; Ieder kan z'n eigen voorkeur volgen en heeft de eigen verantwoordelijkheid om daar paardvriendelijk mee om te gaan. Degenen met ervaring met bitloos rijden zijn er van overtuigd dat dat met even goede aanleuning, verzameling en kracht van achteren kan als met bit. Degenen zonder bitloze ervaring zijn ervan overtuigd dat dat onmogelijk is. De oplossing hier is om bitloze deelname aan wedstrijden toe te staan. Als bitlozen aanleuning- of houdingsproblemen hebben en dat niet door training en africhting kunnen verbeteren selecteren ze zich vanzelf weg en zullen nooit even ver komen als bitgebruikers. Iedereen blij toch? De paardvriendelijkheid of juist het gevreesd misbruik (gebroken neusbenen e.d.) is dan tenminste zichtbaar voor alle betrokkenen en onderhevig aan het tuchtsysteem van de KNHS. Zo krijgen we pas echt zicht op de (on)mogelijkheden van bitloos rijden.
Ingrid van Alten | 15-08-2009 | 18:46:46

Ik train zelf al meer dan 20 jaar paarden en pony's en kan me niet zo vinden in dat bitloos rijden...waar gaan we de grens dan weer leggen. Er zijn nou eenmaal regels om deel te nemen aan wedstrijden. Ik heb zelf nog nooit een probleem gehad met een bit, meschien alleen als een paard net naar de tandarts is geweest dat ik dan zo'n Happy mouth stangetje in doe, nu rijd ik wel altijd simpel met roestvrijstaal. Ik denk dat we het meer bij de ruiters moeten gaan zoeken die niet rijtechnisch goed genoeg kunnen rijden, want dat zie ik wel oa als Z jury, en als instructtrice. Die de paarden totaal niet aan het been hebben staan want als je paard goed gereden word kun je elk paard met een lichte aanleuning in de oprichting rijden. Maar men denkt hier nog steeds dat de paarden met hun 5e jaar al gesloten kunnen lopen en in de oprichting, men vergeet hierbij dat sommigen paarden, die van nature zo gebouwd zijn, dat makkelijker kunnen dan een paard die bv. wat overbouwd is, en geloof me ik spreek uit ervaring. Het ene paard heeft daar nou eenmaal meer tijd voor nodig.
Wat betreft paardvriendelijker heb ik zo mijn vraagtekens over, want ook met een hackemore kun je een neusbeen breken wat je met een bit nog niet voor elkaar krijgt.

Daar moet ik Johan gelijk in geven dat het meer vrijheidsdressuur is, en inderdaad bij het springen want daar ligt het toch weer anders wat de aanleuning betreft.
vankuikhorses | 14-08-2009 | 23:31:29

Beste paardenliefhebbers, Mijn paard is nu 8 en rijd ik 5 jaar. We zijn probleemloos de dressuur doorgerold t/m de M1. Maar nu moet íe meer verzamelen en op eigen benen lopen. Ik heb al een kast vol bitten want hij hangt erg aan mijn steunende handen. Nu rijd ik sinds 3 maanden zonder bit en kan ik 'm eindelijk op een heel vriendelijke manier leren op eigen benen te lopen. Hij leert verzamelen en gaat erg vooruit. Mijn instructrices (rijden zelf ZZ-licht en Intermediair) hebben mijn overgang naar bitloos met belangstelling gevolgd en zien geen enkel bezwaar, tekortkoming en zeker geen achteruitgang. Ook de aanleuning is uitstekend te beoordelen. Mijn paard en ik hebben er alleen maar heel veel plezier van en in. Overigens schuimt mijn paard al 5 jaar prachtig op het bit. Toen ik net bitloos ging rijden hingen er speekselslierten van een meter uit z'n mond, doordat al dat speeksel niet meer door het bit werd opgeklopt tot schuim. TOT hij ontdekte dat íe zonder bit gewoon kan slikken tijdens het rijden.... Nu schuimt íe nog een piepkleinbeetje en blijken schuim en aanleuning of acceptatie niets met elkaar te maken te hebben. Veel schuim is slechts een gevolg van veel speeksel (tgv het bit?), niet kunnen slikken en een bit als garde. Gezien de reacties van o.a. een autoriteit als Hamminga vrees ik dat juryleden bevooroordeeld zullen kijken naar bitloze starters. Ik heb meegedaan aan de proefwedstrijd op 10 juli en heb nog nooit zulke lage punten gekregen.... Wat ontzettend jammer. Als de heer Hamminga dit leest: ik houd me van harte aanbevolen om bij u te komen rijden om u wat langer de tijd te geven om een bitloze optoming (en wat er mee kan) te beoordelen. Ik wed dat u me met gemak kunt helpen promoveren!

Ingrid van Alten | 13-08-2009 | 15:39:56

Zoveel mensen ,zoveel meningen.Wat maakt iemand tot een autoriteit? Komaf...kennis...ervaring? Ik zie geen respectloze opmerkingen.Wel discussie en die is in mijn ogen belangrijk want die zorgt ervoor dat wij mensen blijven nadenken! Heel zinvol want vergeet niet het paard verdiend een respectvolle behandeling en Dat mis ik regelmatig!
Torgil | 09-08-2009 | 11:13:57

lies, ik heb mijn proefiel gewoon compleet ingevuld hoor. zo anoniem is het dus niet, naam, woonplaats en foto's
moonprayer | 06-08-2009 | 17:03:50

Mevrouw Beuker heeft gelijk. Zo weet ze niet wie ze tegenover zich heeft staan. Ze heeft kennelijk een account bij horses.nl. Ik heb mijn profiel ingevuld, zodat ze mij in ieder geval kan opzoeken. Mistral.
Mistral | 04-08-2009 | 21:22:51

Even een ding : waarom hebben jullie geen naam? Maanaanbidder, Danielle V , Zuidenwarme wind? Mistral.
Ik heet Lies Beuker. Het zal niet belangrijk zijn maar wie heb ik tegenover mij??
Lies Beuker | 04-08-2009 | 01:10:35

Moonprayer super dat je al weer Z kan gaan starten, gefeliciteerd!!
Onderstaande post van jou heb ik dan ook niets meer aan toe te voegen.

Lies Beuker, als jij nog nooit een paard bitloos met aanleuning hebt zien lopen nodig ik je graag bij mij thuis uit, dit is namelijk wel degelijk mogelijk zoals al eerder gezegd. Of ga bij Moonprayer kijken, die traint haar paard dus op M/Z niveau, bitloos.
Respect voor Johan Hamminga zijn kennis heb ik wel, maar ik vind dat hij in dit artikel enkele uitspraken doet die niet correct zijn.
DanielleV | 03-08-2009 | 14:00:56

Johan Hamminga is een uitmuntende dressuurtrainer. Clinics van hem volg ik met veel belangstelling, of het nu dressuur in het zadel is of voor de wagen. Ik leer er altijd van.
Toch ben ik het met de reactie van Moonprayer eens. Ik ben geen wedstrijdruiter maar train mijn paarden altijd dressuurmatig omdat ik privélessen heb. Sinds een paar jaar train ik ze bitloos en sindsdien ben ik wel vooruit gegaan. Precies om dezelfde reden die Moonprayer ook al aangaf: de spanning waar je steeds tegenaan liep is eindelijk weg, dus kom je eerder aan rijden toe.
Mijn instructeur is een nog ouderwetse, die blijft hameren op de basis. Mijn bitloze optoming is geaccepteerd toen eenmaal vastgesteld werd dat mijn paarden niet op de voorhand liepen, wel degelijk in aanleuning en nageeflijk konden lopen.
Ik geniet waanzinnig van iedere dressuurles en om de kleine stapjes vooruit die nu al maanden blijven komen.
Misschien gaat het bitloos langzamer, maar het geeft wel de basisbevestiging om verder te kunnen.
Mistral | 03-08-2009 | 13:30:23

"Johan is zeer deskundig en gaat zeer respectvol met paarden om."

ABSOLUUT, geen twijfels daar.

máár... Ik rijd nu thuis alleen bitloos, en ik ben met mega sprongen vooruit gegaan, van een bulldozer naar een zelfdragend, meewerkend in lichte aanleuning lopend paard.

toen ik fulltime met bit reed, had ik altijd spanning die ik eerst op moets lossen en kwam ik niet toe aan het begeleiden van zijn balans, waardoor hij zijn achterhand zou gaan ontwikkelen.

nu ik die spanning kwijt ben, door bitloos te trainen kom ik daar wél aan toe. en dat scheelt.
ik rijd alleen op wedstrijden nog met bit.
sindskort heb ik hem toch echt wel uit zijn horizontale overwicht, en op zijn gat zitten.

als hij nu een beetje een flauwe proef laat zien, heb ik 192.

daarmee wil ik zeggen, dat de opmerking dat een paard bitloos niet na kan gaan geven, en zichzelf kan gaan dragen fout is. dis kán wel. is zeker niet bij alle paarden, en alle ruiters zo het geval. maar het kán zeker.

wij trainen lekker zo door. en ik ga volgende maand voor het eerst Z starten.
moonprayer | 02-08-2009 | 14:44:41

@ Lies, geef je volledig gelijk!!
Als ik sommige reacties lees, valt me niks meer in. Dan denk ik, die schrijver is; onbewust onbekwaam.
Johan is zeer deskundig en gaat zeer respectvol met paarden om.
roche | 01-08-2009 | 22:25:03

@Lies,
De aanname dat een 'autoriteit' per definitie gelijk heeft is m.i. nogal gevaarlijk.
Als een autoriteit dan iemand is die niet openstaat voor vernieuwing en andere inzichten, staat daarmee de ontwikkeling stil.
De discussie aangaan met anderen (autoriteit of niet) is nooit respectloos, maar juist respectvol. Het onderwerp en de andere persoon zijn dan blijkbaar beiden de moeite waard er tijd en energie aan te besteden en men wil graag leren van elkaars kennis en inzicht.



En hoewel ik er niet regelmatig mee bezig ben, heb ik door de jaren heen wel degelijk een aantal keren een paard bitloos in aanleuning zien en voelen lopen. Dat iemand iets nooit heeft gezien, wil niet zeggen dat het niet bestaat.

NataschaMeijer | 01-08-2009 | 22:19:35

@ Lies: De spijker op z'n kop!!! Go Lies!!!
Pietre | 31-07-2009 | 23:52:39

Discussies over het rijden met bit of bitloos zijn mi zinloos. Wij hebben hier inderdaad te maken met twee totaal verschillende rijstijlen, waarvan de ruiters uhh voornamenlijk amazones (zie Bokt) eeuwig zullen blijven mekkeren tegen elkaar.

Ik heb vroeger in mijn manegebedrijf diverse pony's en paarden op de lage neusriem of op een bitloos hoofdstel laten lopen. Allereerst kwam de veearts erbij om te kijken of er geen problemen met de kiezen waren als een paard abnormaal reageerde op de trens. Daarna probeerden wij een hoofdstel te vinden waar het dier zich 'gelukkig' mee voelde.
Maar ik heb in de loop van 40 jaar nooit een paard met een bitloze optoming in een echte lichte aanleuning zien gaan.
Dus . . meneer Hamminga heeft - uiteraard- helemaal gelijk. En een aantal mensen, dat hier gereageerd heeft, moet ook eens beseffen tegenover wie zij staan! Dus respect hebben voor zo'n autoriteit!
Natuurlijk mag tegenwoordig iedereen vanachter achter zijn pc commentaar leveren; maar schoenmaker hou je bij je leest.
Lies Beuker | 31-07-2009 | 12:05:07


Pagina: 1 2 3
voordelig abonnement