10-08-19 Hoe lang kunnen stamboeken nog standhouden?

Genietend van het uitzicht en met bijzondere aandacht voor de merries met veulens maken we de dagen erna wandelingen en toeren we wat rond met de auto. Hier en daar rusten we even en maken een praatje over wat we aan paarden zien. Natuurlijk maken we ons schuldig aan vergelijking met wat we zelf thuis hebben staan. De diversiteit aan modellen in wat we zien is enorm groot en daarmee ook het verschil in kwaliteit.

Chacco Boy
Terug thuis lees ik het uitgebreide artikel over de hengst Chacco Boy. Ik laat de lovende woorden in het stuk tot me doordringen en daarmee de redenering van de buitenlandse beoordelaars. ‘Een hengst die zo fenomenaal en met zoveel vermogen springt, verdient een kans in de fokkerij’, zo luidt de verantwoording over de zoon van Chacco Blue.

Het KWPN beoordeelde de hengst recentelijk als niet goed genoeg vanwege een OC en het ontberen van compensatie door voldoende sport- en fokresultaten in de moederlijn. De eigenaren hebben het er niet bij laten zitten en hebben elders hun gelijk gehaald. In hun ogen en in die van het buitenlandse stamboek is Chacco Boy een topper.

Dweilen met kraan open
Als de hengst wordt goedgekeurd, dan komt hij via zijn nakomelingen van KWPN-merries middels het register A toch weer in het KWPN-stamboek. Dus datgene wat de fokleiding wilde uitbannen, komt gewoon weer binnen via de achterdeur.

Het lijkt me voor de fokleiding dweilen met de kraan open. Ik vraag me daarom af: Hoe lang kan het KWPN zich met deze filosofie nog staande houden als je bedenkt dat onze warmbloedfokkerij steeds meer een internationale aangelegenheid is geworden. Vrijwel alle grote stamboeken zijn Europees erkend en als fokker ben je vrij om te kiezen.

Tijden veranderen
De prioriteiten in de beoordeling liggen binnen de verschillende stamboeken blijkbaar beduidend anders. Een kwart van de fokkers kiest ondanks de visie en het beleid van het eigen KWPN toch voor een hengst van een ander stamboek. Via de merries komt dan ook zo veel verschillend bloed binnen en wordt de sturing van de fokleiding uiteindelijk via de door haar aangewezen hengsten beduidend minder. Dat geeft te denken.

Hoe meer keuze er is, hoe lastiger te kiezen. Daar komt bij dat de diversiteit in informatievoorziening toeneemt. Ik noem het internet, de fokkerijindexen, de keuringen, de shows, de wedstrijden, et cetera, en niet in de laatste plaats onze persoonlijke voorkeur. Daarmee ontstaat een soort van cafetariasysteem: ik kies wat ik lekker vind, ik merk later wel of het goed is voor mijn gezondheid.

De markt staat onder druk, het bovengemiddelde is niet meer goed genoeg, alleen het beste wordt nog goed betaald. Daarmee wordt de juiste hengstenkeuze steeds belangrijker. Onze volksaard wordt gekenmerkt door het divergeren van de regels, het zien en creëren van kansen, het benutten van mogelijkheden en het naar buiten gericht zijn. Volgens mij liggen er enorm veel kansen voor een toekomst- en internationaal gericht stamboek. Natuurlijk moet er daarbij selectie plaatsvinden en is dat een taak die is voorbehouden aan een fokkerijraad.

Echter het perfecte paard en de perfecte hengst bestaan niet. Door het uitzonderlijke niet toe te laten en het een boven het ander te prevaleren, dreig je uiteindelijk buitenspel te geraken. Kansen benutten
In ons kleine landje zijn er verhoudingsgewijs heel veel paarden. Dat is een voordeel, omdat je zo erg snel, veel informatie kunt vergaren over de nakomelingen. De wijze van schetsen echter is er nog steeds eentje geënt op het verleden, waarin digitale hulpmiddelen niet binnen handbereik lagen. Nu de veulenkeuringen steeds minder populair zijn, duurt het verhoudingsgewijs langer voordat er informatie is over een hengst. Bij dit alles is het digitale beeld heel belangrijk, omdat de meeste mensen visueel zijn ingesteld. Ook hier ligt een kans.

Verschuiving
Persoonlijke, op de fokker gerichte, transparante en open informatievoorziening is een absolute voorwaarde. De fokker wil zelf kunnen kiezen, zelf kunnen bepalen, zelf afwegingen maken. Daarbij heeft er binnen het stamboek een verschuiving plaatsgevonden van een sturende en controlerende naar een meer consulterende en administratieve functie. Fokken is en blijft maatwerk. Emotie is nog steeds een belangrijke drijfveer, zo niet de allerbelangrijkste. Dat laatste weet ik zeker.

Ik sla De Paardenkrantdicht en stap op de fiets naar mijn merries. Elk met een eigen persoonlijkheid en een eigen ziel, waarin ik een weerspiegeling van mezelf terugzie. Wanneer gaat welke dame onder welke hengst? Het wordt zeker weer een mooie queeste voor de komende herfst- en winteravonden.

Loes Heijs-Schouten is hobbyfokster in Kaatsheuvel.
Deze opinie verscheen woensdag 18 augustus 2010 in De Paardenkrant.