RSS
11-11-23 Fries paardenstamboek heeft kansen gemist
door Doede Wiersma
Het is een teleurstelling dat dit jaar en vorig jaar, via de gewone selectie, slechts vier Friese hengsten konden worden goedgekeurd. In 2000 tot 2003 was het aantal per jaar ruim tien en in de jaren daarna kwamen er ruim vijf paarden per jaar uit het reguliere traject. Het kleine aantal van de afgelopen jaren wekt bevreemding, omdat het aanbod thans veel groter is en de wijze van selectie uitgebreider dan voor 2004. Er zijn indexcijfers beschikbaar en hengsten worden herhaaldelijk gezien.
Minder hengsten goedkeuren is slecht voor selectie in het
vervolgtraject, inteelt en modernisering. Met meer hengsten is er meer
kans op betere verervers, die kunnen zorgen voor betere sportpaarden.
Negatieve resultaten bij verrichtingen zijn antireclame. Het KWPN kwam,
als leverancier van sportpaarden, dit jaar als beste stamboek ter wereld
uit de bus. Mogelijk staat het KFPS in die lijst onderaan. Wat kunnen
we daar aan doen?
Afstamming
KFPS-directeur Ids Hellinga schreef in De Paardenkrant Extra van
oktober: ‘We hebben geleerd dat afstamming minstens zo belangrijk is als
prestaties (…). Oude fokkerijwijsheid zegt dat eigenschappen van een
paard die niet te verklaren zijn in de stamboom, waarschijnlijk niet
worden doorgegeven.’
Deze woorden zijn mij uit het hart gegrepen. Echter, een stamboom kunnen
lezen vraagt om een gigantisch inzicht in de verervingskracht van
hengsten en in erfelijke eigenschappen van merrielijnen. Zeker na 2003
ontbrak het bij het KFPS aan dat gevoel en inzicht.
Gelet op de opmerking van Hellinga is het onbegrijpelijk dat hengsten
worden goedgekeurd  met een vader of moedersvader die fokzeker zijn
voor het niet-moderne rastype en gebreken. Zo is men veel te coulant
voor bloed dat instabiele knieën vererft. Ook onbegrijpelijk is dat de
jury’s genoegen nemen met zwakke moeders en merrielijnen bij hengsten.
In Ermelo moeten veel sterhengsten het advies krijgen dat de afstamming
onvoldoende is voor dekhengst. ‘Ster’ is een mooie beloning voor het
meedoen en onnodige opfokkosten worden vermeden.
Sport
De Friese hengstencommissie en juryleden hadden, net als bij het KWPN,
de fokkerij resoluter richting sport moeten duwen. Daaraan ontbrak het;
het vizier was te veel gericht op folklore met een kleine markt. De kern
van de fokleiding zet zich voor 98 procent in voor 2 procent van de
paarden: Friese tuigpaarden. Diep in hun hart leefde de opvatting: wij
fokken een tuigpaard en wat afvalt (afval!) kan wel onder zadel. Ik ben
niet voor twee fokrichtingen, maar wel voor een aparte benadering: het
behoud van enkele tuigpaardstammen. Nu voor een rijpaard een rijk front
steeds belangrijker wordt, lijkt het mogelijk om sommige rijpaarden te
trainen voor tuigpaard.
Vanaf nu is 98 procent absolute inzet voor het moderne Friese rijpaard
nodig. Dat vraagt om meer kundige mensen met een dressuurachtergrond in
jury’s, fokraad en beleid. De kern van de huidige fokleiding is sterk
tuigpaardgericht en trok in 1980 al aan de touwtjes. Wie gaat hen
vervangen? Deze situatie lijkt me zorgelijk.
Omvorming
Er is te weinig nagedacht over hoe de omvorming van landbouwpaard naar
modern sportpaard concreet gestalte moest krijgen. Daarom is er steeds
weer een terugval naar de eigenschappen van de Fries uit 1920 tot 1970.
Er is schromelijk onderschat dat de omvorming om meerdere generaties
veredelaars vraagt. Paul Schockemöhle zei: ‘De markt in de toekomst
vraagt lichte, atletische dressuurpaarden’. De grootste helft van de
Friese paarden is te zwaar in de massa en daarom te weinig lichtvoetig
en atletisch. Er moet echt dieper worden nagedacht over het beleid
inzake de modernisering. Welke hengsten zijn qua erfelijke aanleg
modern, welke niet?
We weten te weinig van de sportaanleg bij onze Friese fokmerries. Mijn
ideaal was altijd alle stermerries voorlopig aanwijzen en definitief na
een goede aanlegtest. Vooral toen de prijzen vanaf 1989 hoog waren, was
dit reëel. Dan hadden we nu veel informatie gehad over prestatieaanleg
van merrielijnen. Uit de resultaten in Ermelo blijkt dat indexen geen
voorspellende waarde hebben. De succesvolle KWPN-fokker Arend van
Ittersum stelde al eens dat hij niet wild is van indexen, omdat de
paardenaantallen te klein zijn en de milieu-invloeden te groot. Hierdoor
zijn indexen volgens hem onbetrouwbaar.
Als dit al voor het KWPN geldt, dan tientallen keren meer voor het KFPS.
Jonge fokkers, die gevoel en inzicht missen, gaan af op indexcijfers.
Het resultaat is dat er in de fokkerij steeds meer eendagsvliegen komen:
modelmerries en hengsten die niet fokzeker zijn. Predikaten zijn dan
niet meer dan vlaggetjes op een modderschuit.
Selectie
Het KFPS wacht altijd af wat er aan 2,5-jarige hengsten komt: het
stamboek gedraagt zich passief en liberaal. Zodoende zijn er kansen
gemist om een reservoir van aspirant-hengstenmoeders te vormen. Er is
niets gedaan aan advisering inzake gewenste combinaties. Qua afstamming
en inteelt waardevolle hengstveulens zijn niet gemerkt, er was geen
begeleiding inzake opfok van deze dieren.
Het is jammer dat het KFPS veel kansen heeft gemist. Maar het is
mogelijk om die gemiste kansen om te buigen naar kansen. Laten we daar
zo breed mogelijk op inzetten.
Doede G. Wiersma was Fries hengstenopfokker, lid van de KFPS-fokraad,
medeauteur van Merriestammen en publiceerde artikelen over fokkerij in
Phryso en Friese landbouwbladen.
deze opinie verscheen woensdag 23 november 2011 in De paardenkrant
Reageer
Stuur door
Afdrukken| |
|
reacties
Beste mensen ;-)
Laten we er in vredesnaam voor waken dat de Fries zijn prachtige karaktereigenschappen( werkwillig,trots,sterk,krachtig,intelligent,koelbloedig,altijd inzetbare medewerking,vriendelijk en dapper) en zijn exterieurkenmerken ( Zwarte vacht,dik en lang wapperend behang,zijn mooie speknek,zijn viere verschijning,zijn krachtige stoere front,zijn rondgeribde lijf,zijn mooie ronde billen en lage staartinplant als een sluier dragend,zijn zwevende stampende en toch licht dansende harmonische atletische gangen....zijn vriendelijke ogen) mag behouden!!!!!
Een Fries is bv van huis uit qua bouw geen galoppeur ,het is "een draver",dus met het oog op het altetisch vermogen van de Fries ligt de kracht op de voorhand.Dat zie je dan ook bij vele friezenruiters,ze rijden hun Fries "gemakkelijk in de krul",maar de achterhand doet maar matig mee.Ik zag laatst een Fries galopperen in een Z-proef,maar de achterhand draafde ,op het protocol werd dit met een 8 beloond....
We moeten het accepteren zoals het is,natuurlijk trainen we onze Friezen voor het hoogst haalbare,dus ook in de voorwaarts /neerwaartse rechtgerichte tendens,dat geeft een sterke rug en hals die kunnen ontspannen met als uiteindelijk gevolg een prachtige verzameling en een achterhand die kan leren dragen wat leidt tot een koninklijke opgerichte zelfhouding (het vergt wel wat,maar als je het dan ook echt voelt...;-))) .
Onze Friezen hebben MAAR 4 stamvaders,door de meganisatie was dit ras in de 60er jaren bijna uitgestorven. KWPNers zijn een verzameling van tal van rassen,dus legio kruisingen en opties voor handen en uitvoerbaar!
Bijvoorbeeld ook Niet voor niets dat de Fries vanwegen zijn te kort aan uithoudingsvermogen op de marathon gekruist werd tot de Arabo-Fries....
Wees zuinig op de Fries en zijn allround capaciteiten,wat willen we nog meer,Dat er in elke Fries een % inteelt schuilt moet een zorg zijn voor elke Friezenfokker . "Het hoogst haalbare" heeft voor ieder ras zijn grens anders kunnen we niet meer over verschillende rassen spreken en dat zou eeuwig zonde zijn!!!
De Fries is al eeuwenlang bekend als strijdpaard,is door bekende schilders vereeuwigd op het doek,maar komt ook heel vaak voor in films en clips reclames en boeken.Werd door koningen en keizers geprezen en gebruikt in oorlogen en parades vanwegen hun kracht sobere behoeftes en hun adelijke uitstraling....laten we er geen "luxe damespaardjes"van proberen te maken...
Amen !
Quote KFPS : http://www.kfps.nl/HetFriesePaard/Hetfrieschepaard/Algemeneinformatie.aspx
Ik heb een klacht over deze reactie"Als je echt de top wil bereiken neem je maar een KWPN'er" oppert hij. Elk stamboek moet de top nastreven, anders heeft het geen bestaansrecht. Niet iedere paardenbezitter zal de top willen/kunnen bereiken maar het dient indien gewenst wel een redelijk doel te kunnen zijn. Dus laten de fokkers aljeblieft goed blijven kijken naar prestatie en karakter. Dat we geen afbreuk aan de kwaliteit van het ras willen doen is belangrijker dan het ouderwetse type in stand te willen houden. Om het ras niet te laten uitsterven dient er op een goede manier mee gefokt te worden. Als er zoals in deze komkommertijd geen cent meer wordt betaald voor een 'gewoon' (lees oud type) veulen dient de fokkerij zich naar de vraag te conformeren. Gebeurt dat niet dan zal om financiele redenen de fokkerij stagneren, hetgeen bij een klein stamboekras als het Friese funest kan zijn. Ooit is bij de tuigpaarden de hackney ingekruisd om de manier van bewegen van het ras te verbeteren. Dat we dat bij de Friezen niet wensen is begrijpelijk. Maar blijf streven naar het beste resultaat dat ook nog bruikbaar is, dus conform de vraag verkoopbaar is en zeg NOOIT dat je dan maar beter naar een ander ras moet gaan uitkijken. Want daarmee stop je met streven en doe je het ras de das om.
Ik heb de mazzel gehad dat ik met mijn eerste fries (een ruin van Naen) al in de jaren 90 Z2 met 11 winstpunten ben geworden, maar hij was dan ook 1.71 m en heel luxe, had weinig rasuitstraling. Hij sprong ook met gemak 1.20 m parcoursen en was ideaal voor de wagen en ook met buitenritten onder het zadel.
Kortom, heel veelzijdig en een superkarakter.
Juist deze eigenschappen horen bij een fries.
Goedbeschouwd is de fries allang niet meer het boerenpaard van vroeger. Kijk maar eens naar foto's van vroegere hengsten als Danilo bijv.
Ik vind de fries mooi zoals hij nu is. Laten we hem zo houden en er alsjeblieft geen trakhener van maken!
Wil "men" echt eenheidsworst fokken?
Zodat over pakweg 10 jaar het niet meer 123 duidelijk is of je een KWPN, fries, haflinger, merens of ander ras in de wei hebt staan? Omdat alle rassen op elkaar lijken? Allen luxe en sportief, zonder dat oorspronkelijke raskenmerken nog duidelijk zijn?
Allen paarden waar een gemiddelde amateur niet mee overweg kan vanwege het sensibele karakter? Een trend die nu al zichtbaar begint te worden.
Wil men echt hier naar toe?
Gelukkig zullen er altijd 'eigenwijze' fokkers blijven binnen alle stamboeken die het 'oude'trouw blijven waardoor hopelijk niet alles verloren zal gaan.
Dat de friezen atletischer worden wil niet zeggen dat het tenkoste gaat van hun karakter. Immers ook voor de topsport hebben we een paard nodig die graag werkt en goed bewerkbaar is met een fijne karakter.
Voor de recreatie ruiter willen we ook hetzelfde, een paard met kracht en gemak van lopen, eentje waarmee je kmkan maken door bos en duin maar ook lekker rustig in de hand en koel in het hoofd.
Weet U waarom ik nou juist een Fries paard heb? Omdat ik het een mooi paard vind, met zn stoere uiterlijk, zn wat stevigere benen met flinke sokken. Naar mijn mening moet het stamboek helemaal geen topsport nastreven, maar zorgen dat Friese paarden zich blijven onderscheiden door hun goede karakter en fraaie uiterlijk. Natuurlijk kun je met Friese paarden best ver komen in de dressuur,maar als je écht de top wil, bereiken neem je maar een KWPN'er.
Niemand zit te wachten op "lichte, atletische" paarden waar je nog nauwelijks aan kan zien of het nu een Fries is of toch een zwarte KWPN'er.
Ik heb al jaren plezier van mijn Piter 312xDjurre 284 ruin, een paard met een geweldig karakter, een redelijk "ouderwets" uiterlijk, zoals ik het graag zie, én goede gangen. Ik hoop dat op het moment dat ik een nieuw paard zal kopen (wat hopelijk nog jaren duurt) er nog zulk soort échte Friese paarden zijn.
