De hersenen

De hersenen van je paard liggen in de schedelholte en hebben een gewicht van 370 tot 600 gram. Ter vergelijking; de hersenen van een mens wegen ongeveer 1500 gram. De hersenen zitten complex in elkaar, de verschillende onderdelen hebben allemaal een andere functie en staan toch met elkaar in verbinding. De grijze massa bestaat uit miljarden zenuwcellen (neuronen) die elk afzonderlijk weer in verbinding staan met vele andere zenuwcellen. Deze verbindingen tussen de zenuwcellen heten axonen.

Signalen
De hersenen sturen en coördineren alle lichaamsprocessen van je paard. Signalen –bijvoorbeeld kuit- of zweephulpen – lopen via de zenuwbanen en het verlengde van het ruggenmerg naar de hersenen. In de hersenen wordt de informatie ‘vertaald’ naar een actie. Er lopen dan impulsen naar spieren, gewrichten of organen om deze aan te sturen. Reflexen zijn zeer snelle reacties die buiten het bewustzijn om plaatsvinden. De hersenstam en het ruggenmerg regelen deze automatische functies, hiervoor is dus geen ‘vertaalslag’ in de hersenen nodig. Het humeur van je paard wordt bepaald door de hypothalamus, een klein maar belangrijk onderdeeltje van de hersenen die de bloeddruk, hartslag en temperatuur kan regelen bij bijvoorbeeld stress en angst of juist in rust.

Zuurstof
Om de hersenen optimaal te laten functioneren is de juiste brandstof nodig, namelijk zuurstof en eiwitten (energie). De zuurstof wordt aangevoerd via een uitgebreid systeem van grote en kleine slagaders. Ontstaat er in de hersenen een tekort aan zuurstof, dan sterven de zenuwcellen af. Sterven er teveel zenuwcellen af, dan leidt dit tot een vermindering van het bewustzijn, hersenbeschadiging of zelfs de dood. Eenmaal beschadigde zenuwcellen kunnen niet meer herstellen.

Intelligent
Maar wat gaat er allemaal om in die grijze massa van je paard? Zijn paarden echt zo intelligent? Het ligt eraan hoe je het bekijkt. Paarden hebben bijvoorbeeld een zeer goed geheugen en kunnen met behulp hiervan de weg naar huis vinden. Paarden hebben echter maar een beperkt probleemoplossend vermogen en ze kunnen geen indirecte verbanden leggen. Intelligent of niet, toch kun je wel bewondering hebben voor de snelheid waarmee een paard informatie moet verwerken. Stel, je springt als wedstrijdpaard een hindernis op concours. Je moet tegelijkertijd de afstand schatten, op hulpen reageren die degene op je rug lang niet altijd duidelijk doorgeeft en tijdens de sprong de balans behouden ondanks je scheefzittende ruiter. Vervolgens moet je perfect landen, want na enkele galopsprongen wacht de volgende hindernis. Ondertussen mag je niet afgeleid worden door allerlei dingen die om je heen gebeuren. Een knap staaltje van supersnelle informatieverwerking.