Gewrichtsaandoening osteochondrose

Ontstaan osteochondrose
Hoe ontstaat osteochondrose? In de gewrichten van jonge paarden zit kraakbeen op de uiteinden van de botten. Dit kraakbeen wordt tijdens de eerste levensjaren omgezet naar bot. Bij osteochondrose treedt er een verstoring op bij de verbening van het kraakbeen waarbij een lokale verdikking ontstaat. Normaal krijgt het kraakbeen zijn voedingsstoffen vanuit de omliggende gewrichtsvloeistof door middel van diffusie. Als de laag kraakbeen te dik wordt is deze minder goed bereikbaar voor voedingsstoffen. De kwaliteit van het kraakbeen verslechtert en er kunnen scheurtjes ontstaan. Deze vorm van gewrichtdegeneratie wordt osteochrondrose (OC) genoemd. De scheurtjes kunnen zorgen voor losse stukjes kraakbeen die later alsnog verbenen. Het stadium van losse botfragmentjes (gewrichtsmuizen) in een gewricht wordt osteochondrose dissecans (OCD) genoemd. Paarden raken dan vaak kreupel, omdat de botstukjes irritatie en pijn veroorzaken in het gewricht.

Jonge paarden
De aandoening komt het meest voor in het spronggewricht en de knie. Daarna volgen schouder, kroon- en kogelgewricht. De aandoening ontstaat meestal bij paarden van vier maanden tot anderhalf à twee jaar oud. Uit onderzoek is gebleken dat OC/OCD een erfelijkheidsgraad heeft van ongeveer 20 procent. Om de aandoening uit te bannen, selecteren onder meer het KWPN en het Friesch Paarden Stamboek hun hengstenstapel aan de hand van röntgenfoto’s. Een hengst met een bemerking op zijn röntgenfoto’s ligt zonder pardon uit de fokkerij. Toch is het aantal gevallen van OC/OCD nog niet of nauwelijks gedaald. Of de aandoening zich daadwerkelijk openbaart hangt namelijk af van meerdere factoren. Het blijkt dat een gebrek aan continue, vrije beweging en verkeerde voeding (overmaat aan krachtvoer) ook OC/OCD in de hand kan werken. Met name grote paarden die een snelle groei doormaken, zoals warmbloeden, friezen en dravers, lopen kans op het ontwikkelen ervan. Een zwaarder lichaam op nog groeiende gewrichten vormt dan een extra belasting. Bij pony’s wordt OC zelden aangetroffen.

Röntgenfoto’s
Op een röntgenfoto kan OC/OCD snel worden herkend. Het heeft echter weinig zin om een eenjarig paard al op de foto te zetten, omdat de botstructuur dan nog aan veranderingen onderhevig is. Het kan zelfs zo zijn dat een jong paard over de aandoening heen groeit. Een volledige röntgenkeuring is pas zinvol vanaf een leeftijd van twee en een half tot drie jaar.

Operatie
Denk je dat je paard misschien OC heeft, dan moet je tijdig je dierenarts inschakelen. Het paard wordt op rust gezet en de dierenarts kan een injectie geven die ervoor zorgt dat de conditie van het kraakbeen verbetert. In het stadium van OCD kan alleen een (kijk)operatie uitkomst bieden, waarbij de losse botfragmenten worden verwijderd en ruwe botoppervlakken weer glad worden gemaakt. Een dergelijke klus is voor veel paardenklinieken routine. De ingreep is relatief klein en mits deze op tijd en vakkundig is uitgevoerd kan je na enkele maanden rust de training van je paard weer oppakken.