Het feit dat de spellingcontrole in ‘Word’ het woord paardenhouderij met een rood lijntje onderstreept en als verbetering het woord ‘varkenshouderij’ aandraagt lijkt tekenend voor dit onderwerp. De paardenhouderij is onbekend.
Na een hoop consternatie over het over de kop rijden van paarden, is de paardenhouderij in Nederland in the picture bij de Dierenbescherming.
De aanleiding lijkt wat vreemd, een Olympisch paard of een EK pony zijn nou niet direct de eerste paarden die je aan de Dierenbescherming linkt.
Maar eerlijk: meer oog voor het welzijn van de paardenhouderij in Nederland lijkt niet overbodig. Bovenstaande voorbeelden waren natuurlijk niet de enige opgemerkte mogelijke paardonvriendelijke gevallen.
De Secotrraad Paarden (SRP) was het hier ook mee eens en heeft het plan van aanpak Welzijn Paardenhouderij geschreven, waarover de Dierenbescherming aangeeft dat dit niet concreet en daadkrachtig genoeg is. Ja Wat is concreet? En wat is haalbaar?

Om te beginnen wordt Welzijn voor dit rapport als volgt gedefinieerd:
‘Welzijn is een mentale toestand van welbevinden, die ontstaat als het dier in voldoende mate in zijn natuurlijke behoeften kan voorzien en waarbij het dier vrij is van pijn en andere ongemakken.’

Hierna komen de verschillende gebieden waarbinnen wel wat verbeteringen voor het paardenwelzijn te bieden zijn aan bod. Helaas blijkt bij het eerste gebied, namelijk de stalling, al een probleem. Hoe meet je het hierboven gedefinieerde ‘welzijn’ bij een paard?
Gaat er iemand met mijn paard praten? Of wordt dit aan de hand van de voorwaarden die hiervoor nodig zijn, afgeleid? Dan bevindt mijn paard zich met een box van 3 bij 3 meter, stal- en weide-maatjes, (voor zover bekend..) pijnvrij, in het bezit van een paddock in de winter en een weiland in de zomer zich buiten de SRP gevarenzone.
Maar als een onregelmatige cyclus waarbij onspontaan gedrag van paards kant jegens overige (verplichte weidemaatjes/) paarden onder de categorie ‘overige ongemakken’ valt, gaat het mis.
En wat gebeurt er als mijn paard anders reageert dan andere paarden? Het gemiddelde paard zou gelukkig kunnen zijn met de hierboven beschreven omgeving. Maar, zo merkt de SPR op, niet ieder paard reageert hetzelfde op dezelfde omgeving.
Moet ik toch weer op zoek naar iemand die zich in de mentale toestand van mijn paard gaat verdiepen.
Gelukkig heeft de SRP een andere oplossing:‘de raad wil hiervoor ‘objectieve parameters vaststellen die in de praktijk bruikbaar zijn waarin zowel de omgeving als wel het paard worden opgenomen.’ (citaat horses.nl)
Prachtig omschreven. Ik zie hier een nieuwe beroepsgroep opduiken. De paarden-indicatiesteller.

Ter vergelijking neem ik even hulpverleningsland in Nederland: mensen met wie het tijdelijk of langdurig minder goed gaat hebben recht op hulpverlening. Om deze hulp, of met name het geld hiervoor te krijgen, hebben ze een indicatie nodig. Die krijgen ze nadat een indicatiesteller in het ellenlange formulier wat is opgestuurd door de indicatie-aanvrager genoeg argumenten heeft gelezen aan de hand waarvan hij een potje met geld kan opentrekken om de desbetreffende persoon van hulp te voorzien. Klinkt langdradig en ingewikkeld en dat is het ook.
Maar wie weet worden die objectieve parameters voor paarden wel overzichtelijker en kan welzijnsland hier nog wat van opsteken.

Naast deze kritische kanttekening over de onduidelijke term ‘Welzijn’, zijn er in het plan absoluut een aantal hele duidelijke punten genoemd waar het gemiddelde paard in Nederland wat aan heeft. Daar hoeft het welbevinden niet voor gemeten te worden met objectieve parameters, dat lijkt mij gewoon gezond verstand.
Geen prikkeldraad langs de weilanden lijkt me daar een duidelijk voorbeeld van.
Want hoe hoog ik paarden ook heb zitten, zo’n dier van gemiddeld 600 kilo, met in verhouding erg weinig hersenen, bedenkt niet dat dat draadje er is neergezet om te voorkomen dat hij van het groenere gras aan de overkant gaat eten. Laat staan dat het er voor stopt terwijl het op de vlucht is voor een enorm gevaar wat is opgedoken in zijn, anders zo veilige weiland en vergeet het maar dat het weloverwogen nadenkt op welke manier dat been weer uit het prikkeldraad kan worden gehaald zonder daarbij een complete pees af te scheuren. Kortom, een duidelijk punt.

Zo is ook de eis van mevrouw Verburg dat een paard bijna altijd beschikking moet hebben over ruwvoer, om te voorkomen dat energie het paard met enorme bergen tegelijk binnenkomt of juist erg achter blijft, met als nadeligste gevolg koliekverschijnselen, maar ook andere bijverschijnselen die ontstaan als een paard zich dood verveeld zoals kribbebijten, luchtzuigen en stalgenootjes pesten. Ook een vrij logisch punt, lijkt me.
Net als de, naar mijn idee, open deur, dat een paard voldoende water aangeboden moet krijgen. Dat is voor zover ik weet, nog steeds een van de eerste, zo niet dé eerste levensbehoefte van mens en dier.

Lastiger en onduidelijker wordt het alweer bij het kopje training en hulpmiddelen. In paardenland weet iedereen hoe je moet paardrijden en meestal doet de rest het niet zo goed, het is een beetje zoals die spreuk: niets is zo eerlijk verdeeld als verstand, iedereen denkt er genoeg van te hebben.
Maar goed, het uitgangspunt wordt dat de ‘leertheorieën en trainingsprincipes de basis moeten zijn van ruiteropleidingen’.
Hoeven we alleen nog maar even uit te vechten welke leertheorieën en trainingsprincipes dat dan zijn. Een dubbelgevouwen paard wat daar Olympisch kampioen mee wordt, een western paard wat geweldige slidingsstops kan maken zonder teugelhulpen in zijn 3e levensjaar, of een natuurlijk beleerd paard waar je bitloos en zonder cap op kan zitten? En natuurlijk wat een ruiteropleiding dan precies inhoudt. Is die na twee keer kermisponyrijden volbracht? Ik ben benieuwd.
Het fokkerijgedeelte daarentegen is weer vrij helder, net als bij mensen en honden eigenlijk de bedoeling is: geen inteelt en er worden geen staarten gecoupeerd (bij de honden dus...) Duidelijk.

Vraagtekens worden er geplaatst bij het niet genoemde maximale ruitergewicht, de minimale weidegang, het maximale aantal werkuren per dag en of het paard al dan niet solitair gehouden mag worden. Volgens mij is het maximale ruitergewicht al eens berekend en anders lijkt me dit ook, zelfs voor iemand met mijn ontbrekende rekentalent, te berekenen of te beredeneren.
De minimale weidegang zal een lastig punt blijven, gezien die in Nederland wat schaars is. Weleens een kudde paarden in de herfst op een kleiland gezet? Geen boer die daaraan meewerkt hoor.
Al mogen van mij alle paarden die ‘binnen worden gehouden om de kans op blessures te verkleinen’ van mij direct figuurlijk hun stal uit worden geschopt. Tenzij de eigenaren dit doen uit persoonlijke overtuiging en zelf ook de hele dag op bed blijven liggen.
Mijn uitgangspunt om een paard solitair te mogen houden sluit daarbij aan: toegestaan, op voorwaarde dat de eigenaar zelf ook solitair leeft.
Dan is er nog de vraag wat er wordt bedoeld met het toepassen van een trainingsmethode die past bij de natuurlijke aanleg van een paard. Betekent dit dan dat een draver alleen mag draven, een haflinger buiten mag rijden en een kwpn’er rondjes in de bak moet rijden? Of moet die aanleg misschien toch liever per paard gedefinieerd en bekeken worden? Net zoals dit bij het punt van de stalling het geval was? Net zoals er per ruiter moet worden gekeken of iets paardvriendelijk is?
Misschien ligt ‘het beste’ ook hier weer ergens in het midden.
Of zijn we dan weer terug bij af?
Oh, om nog even op de varkenshouderij terug te komen, wie weet zijn de parameters waarmee het welzijn van een varken wordt gemeten wel toepasbaar op de paardenhouderij?

(n.a.v. http://www.horses.nl/verzorging/artikelen/8694/plan-van-aanpak-welzijn-in-de-paardenhouderij )