11-05-18 Zuinig zijn op zelfvertrouwen van leerling
door Natascha Meijer
In het land van de paardensport kom ik zo nu en dan situaties tegen die mij dusdanig bezighouden dat ik de behoefte heb er een mening over te uiten. Bijvoorbeeld over de invloed van mensen die zich (zoals ikzelf) zien als een opleider, leraar, trainer, instructeur. Ik verbaas me regelmatig over wat ik zie en hoor. De didactiek, de ‘leer van het onderwijzen’, is bij opleiders in dit vak vaak ver te zoeken. Dit gemis betreft niet alleen de instructie aan leerlingen, maar ook de opleiding van paarden.
Zelfvertrouwen is een zeer belangrijke factor voor een gelukkig en
succesvol bestaan. Een mens of dier met zelfvertrouwen is blij met
zichzelf en gelukkiger en positiever ingesteld. Het is dan ook iets om
heel zuinig op te zijn. Paardrijden is bij uitstek geschikt om bij te
dragen aan een gezond zelfvertrouwen. Maar, tegelijkertijd net zo
geschikt om iemands zelfvertrouwen volledig om zeep te helpen.
Maken of breken
Zeker bij kinderen en bijvoorbeeld jeugdige stagiairs is zelfvertrouwen
vaak een nog wankele eigenschap die in grote mate kunnen ‘maken of
breken’. Ik denk dat veel instructeurs zich te weinig bewust zijn van de
enorme invloed die zij hebben op de mentale ontwikkeling van de hun
toevertrouwde jeugd. Veel jonge meisjes zien enorm op tegen hun
‘paardrijjuf’ en hebben de bevestiging van deze leraar hard nodig.
In plaats van bevestigen wat de leerling goed kan en heeft geleerd,
blijkt de instructie helaas vaak gericht op het aan de orde brengen van
de fouten. Eenmaal betiteld als instructeur lijkt men ook vaak te zijn
vergeten dat leren paardrijden heel moeilijk kan zijn. Dat uit zich in
aanwijzingen die beginnen met ‘Je moet gewoon...’ terwijl er nog niets
gewoon is aan dat wat je aan het leren bent. Keer op keer wordt het kind
verteld waar het tekortschiet. Daarbij schiet juist de didactiek vaak
tekort en zit menig jonge ruiter tijdens de les huilend op de pony om
uiteindelijk huiswaarts te keren met het deprimerende idee: ‘Ik kan het
nooit’. In het ergste geval gaat de instructeur even zelf op de pony
zitten en laat zien dat de pony het wel degelijk heel goed kan, dus aan
wie ligt het dan?
Een aanwijzing van een instructeur of een daaropvolgende vraag kan
meestal op twee manieren worden ontvangen en uitgelegd. Zo hoor ik vaak
dat een aanwijzing wordt opgevolgd met de vraag: ‘Snap je wat ik
bedoel?’ Bij deze vraag wordt in feite het begrijpend vermogen van de
leerling getoetst. Om niet dom over te komen, zal een leerling vaak met
‘ja’ antwoorden, ook al begrijpt hij er helemaal niets van. De vraag kan
ook zijn: ‘Leg ik het zo goed uit?’, waarbij de instructeur kritisch
blijft op zijn eigen vermogen op het overbrengen van de boodschap.
Nog een veel gehoorde opmerking: ‘Ik heb het je nu al tien keer
uitgelegd, maar het muntje wil niet vallen.’ Wie maakt hier dan de fout?
De leerling die het maar niet wil begrijpen, of de leraar die niet
verder kijkt en zoekt dan de originele instructie die hij had bedacht?
Observeren
Persoonlijk besteed ik in mijn lesgeven veel tijd aan het observeren van
een combinatie. In plaats van een uur lang instructies door de baan te
roepen, ben ik vaak aandachtig aan het kijken naar de leerling en de
interactie tussen ruiter en paard.
Zie je iets dat misloopt en wil je dat veranderen, dan is het van belang
goed te zoeken naar de oorzaak en niet alleen de symptomen te
bestrijden met lege instructies als: ‘Stil zitten!” Dat klinkt iedere
ruiter vast bekend in de oren, maar hoe doe je dat? En als het niet
lukt, waardoor komt dat dan?
Opleiden doe je vooral door het bevestigen van wat goed is. Dit geldt
voor zowel het opleiden van ruiters als paarden. Bij wat niet goed gaat,
moet je analyseren wat er niet goed gaat om het te verbeteren. Slechts
benoemen wat fout is heeft geen enkele zin en gaat bij herhaling ten
koste van dat zeer kostbare zelfvertrouwen. Stamp erin wat je leerling
fout doet en hij zal ongetwijfeld de volgende dag tegen dezelfde fout
aanlopen en zich afvragen of hij het ooit zal leren. Om misschien zelfs
uiteindelijk teleugesteld te stoppen met wat eens begon als een geliefde
hobby.
Crëeer door middel van je aanwijzingen de situatie die je beoogt en
bevestig dan je doel. Laat een leerling ervaren wat hij wél kan en hij
zal ongetwijfeld de volgende dag weer op zoek gaan naar dat gevoel en
groeien in de juiste richting. Wees zuinig op zelfvertrouwen.
Natascha Meijer is dressuurtrainer bij Stable Enable, de dressuurstal
voor ambitieuze ruiters met een handicap. Daarnaast begeleid ze ook
valide dressuurruiters.
Deze opinie verscheen woensdag 18 mei 2011 in De Paardenkrant
| |
|
reacties
mij een mail willen sturen
het mailadres wat ik heb is niet meer geldig
het gaat over een stukje dat zij heeft geschreven in 2009
ik wil haar graag wat toe sturen
met vriendelijk groetjes carin wijnholds
Een B-ruiter op een zogenaamd "Z paard" kan heel goed uitpakken ,maar ook een foute combinatie zijn omdat ze elkaar niet aanvoelen.
Een zogenaamde Z-ruiter op een groen paard kan heel goed uitpakken,maar ook averechts, omdat de ruiter veel te veel verlangd van het dier en het dier te snel moet presteren en daar lichamelijk en tussen de oren nog niet klaar voor is.Back to basic gedurende een langere periode is voor velen een frustrerende stap "terug"....winstpunten is vaak het credo....(uitgezonderd natuurlijk de ware ruiters zonder haast en met verstand van zaken.)
Een goede instructeur hoort dit te zien en te corrigeren met het welzijn van het paard als eerste vereiste en het plezier ,bekwaamheid en vorderingen van de ruiter voorop ,met moed beleid en trouw en niet met bloed zweet en tranen. En zeker niet kwaad worden als het paard veel meer in zijn mars heeft dan de ruiter er ooit uit kan halen ,sommige ruiters kopen een "toppaard"met alle knopjes erop ,zijn er dolgelukkig mee en verzorgen het als een prinsje maar zullen nooit de M klasse bereiken ,respecteer dat als docent. Gun die combinatie hun eigen tempo en vorderingen!(trouwens,met de juiste begeleiding kan men grote stappen maken in de rijkunst ,als de trainer er maar oog voor heeft en er op in speelt op het juiste moment)
Amen ;-)
Het stuk gaat nauwelijks (niet?) over het opleiden van paarden.
Ook het onderwerp didaktiek kwam aan de orde en wel met de volgende woorden.
Als de leerling er aan toe is begin je met nieuwe oefeningen en anders nog niet. Huh?
Een grote gemiste kans.
Nu moet elke instructeur zich in het veld dit eigen maken ten koste van het zelfvertrouwen en plezier van de leerling.
Nu ben ik zelf op dit moment bezig met de eerste fase van de orun en nog geen enkele keer is didactiek besproken. een gemiste kans.
op de basis cursus die ik 7 jaar geleden deed eveneens geen didactiek.
Gelukkig voor mij waren er mensen in mijn omgeving die mij erop wezen wat didactiek was en hoe toe te passen in mijn lessen. Ik hoop oprecht dat ik niet een van de instructeurs ben die constant nutteloze dingen aan het schreeuwen is en als dat niet zo is hoor ik het graag...want ook dit is iets wat je moet leren. niet alleen paarden en ruiters moeten leren de instructeurs ook.
Natascha, goed dat je de didactische vaardigheden van instructeurs binnen de paardensport ter sprake brengt. Er wordt hier naar mijn mening (ook binnen opleidingen) te weinig aandacht aan besteed...
De ene omdat ze een lich. beperking heeft, en ze geeft ook d'r zusje les.
Nog nooit heb ik Natascha horen schreeuwen, hoe vaak hoor je dat wel langs de bak?
De kinderen leren van haar ook de dingen om het paard heen, zoals de anatomie; ze legt dan uit waarom een paard iets niet kan en hoe je sommige spieren wel kan trainen. De weg er naar toe, hoe bereik je iets?
Kinderen krijgen zo respect voor hun pony, gaan niet na een uur intensief gereden te hebben, nog leuk spelletjes doen, nee zorgen voor de rust voor hun pony. Genoeg is genoeg!
Mijn dochters hebben respect voor hun dier, hun trainster en dat allemaal door het hebben van vertrouwen in elkaar....
Helemaal met U eens en ik zou er nog graag iets aantoe willen voegen.
Sommige instructeurs zijn bevoegd maar absoluut niet bekwaam !
Zo ken ik een Orun en een Deurne instructrice (prima mensen hoor) ,die dagelijks les geven op alle niveau's...druk druk druk en vele klanten.Echter bij hun eigen paarden konden ze het geleerde niet naar behoren toepassen en heel verstandig en gelukkig voor hun leerlingen gingen ze beiden op zoek naar een andere oplossing.
Het is heel simpel,maar de oplossing vonden ze bij een trainer die na jaren van studie naar het bewegingsmechanisme en verdieping in het ontstaan van blessures bij het rijpaard een methode ontwikkelde gebasseerd op de aloude klassieke rijkunst...het rechtrichten...de basis van alles !
Toen zij zich leerden bekwamen in deze methode en het hoe en waarom werd het rijden veel fijner en kwam het plezier bij zowel de ruiters als de paarden weer terug en zij maakten giga vorderingen, Ook waren zij nu in staat om hun leerlingen te begrijpen en het plezier en vooral de kunst over te brengen.
jammer en frustrerend dat het zo heeft moeten lopen' deze leerschool en zonde van de tijd,het geld en het verdriet.Fijn voor de ruiters die er gelijk mee opgroeien...de kunst en het doel van het rechtrichten en voorwaarts rijden .Het ruitergevoel en vooral het vertrouwen in jezelf EN het paard worden bevestigd (en zeker weten het vertrouwen in de instructeur!)
Petje af voor uw gedreven passie !
By the way: mijn instructeur heeft al vanaf zijn 5de jaar "gevoel "voor het rijden,natuurtalent,hij heeft Orun fase 2 doorlopen ,gaat daarin verder en rijdt zelf verdienstelijk "lichte tour",is didactisch bekwaam en gaat ook soms op mijn paard.Ik vind dat erg fijn en zie wat hij bedoeld en hoe mijn paard daarop reageerd, voor mij juist een eye opener en een stimulans om dit ook te bereiken!Het rechtrichten komt als vanzelf aan de orde en is wel aan de orde geweest in zijn opleiding maar niet prominent ,hij ervaart het als een logische handeling!
Wie weet kunnen bovengenoemde organisaties hier ook eens wat mee doen?
Uiteindelijk volgen de cursisten de opleiding alleen maar om legaal c.q. verzekeringstechnisch ergens hun geld te mogen verdienen.
Dat ze tijdens het verdienen van hun centjes te maken hebben met de gevoelens van mens & ook van het paard, daar wordt door menigeen aan voorbij gegaan.
Volgens mij kun soms je nog beter het "handboek voor instructeurs" uit je hoofd leren om vervolgens in het midden van de rijbak te oreren.
Nee er mag nog een hoop veranderen in paardrij-instructie-land!
Met dank aan mevrouw Meijer, u hebt dit geweldig mooi verwoord en terecht aangekaart.





