Columnwedstrijd _ Bitloos: vooral voor jezelf, niet voor je paard

Column Klaske van der HorstRijden zonder bit, wat klinkt dat mooi: een paard dat in vrijheid zijn mond kan bewegen. Geen wondjes door een niet passend bit; geen pijn of spanning door teveel druk op de tong of de lagen en geen risico op beschadigingen van het gehemelte. Op een blauwe maandag verruilde ik het hoofdstel voor een halster. Het leek me vriendelijker voor het paard. Het paard liep er heerlijk op. Ik kon hem nageeflijk rijden. Ik concludeerde dat hij het fijner vond zonder bit. Maar bij het afzadelen ontdekte ik een schaafwond op de neus van mijn paard.

Bitloos is niet bewezen paardvriendelijker. Paarden vertonen evenveel conflictgedrag met een bitloos hoofdstel en de inwerking van een bitloos hoofdstel is vergelijkbaar met een Pessoa- of Pelham bit. Dit kwam naar voren op het ISES-congres. Wetenschappers onderzochten het Dr. Cook bitloos hoofdstel. Hieruit bleek dat voor een overgang naar halthouden met ‘Dr. Cook’ dezelfde teugeldruk nodig is als met een Pelham- of Pessoa-bit. Ook de krachten op de neus en nek zijn met het bitloos hoofdstel vele malen groter dan de gegeven teugeldruk, ontdekte Dr. Clayton. Dit heeft te maken met het ontwerp: de linkerteugel is via een kruislings systeem onder de kaak en via de nek verbonden met de rechterteugel.

Toch zijn er inmiddels heel wat mensen die bitloos rijden. Zelfs de KNHS organiseert wedstrijden met bitloze optoming. Ik denk dat ruiters kiezen voor bitloos vanuit hun eigen emotie en te weinig kijken naar het paard. En dat kun je ze niet eens kwalijk nemen. Wij mensen denken vaak antropomorf: we dichten menselijke eigenschappen toe aan niet-menselijke wezens, zoals paarden. ,,Mijn paard vindt het leuk om te werken,”zeg je dan. Of: ,,Mijn paard vindt dit onderdeel moeilijk,” of:,, Hij maakt misbruik van de situatie.” Maar, we weten helemaal niet of dit ook zo is.

Wat we wel weten is dat we selectief en subjectief zijn in onze waarnemingen. We creëren onze eigen waarheden. Als we ergens van overtuigd zijn, onthouden we alles wat ons denkbeeld ondersteunt. Al het andere bestempelen we als negatief, ongeloofwaardig, niet betrouwbaar of we vergeten het gewoon. Dit heeft te maken met de self fullfilling prophecy.

Toen ik mijn paard zonder bit reed, heb ik puur antropomorf gehandeld: ik heb mijn menselijke gevoelens op het paard geprojecteerd. Ik dacht dat mijn paard het fijn vond zonder bit: hij deed immers wat ik van hem vroeg. De self fulfilling prophecy was groeiende. Totdat ik de schaafwond ontdekte. Mijn paard had misschien wel pijn ondervonden van het schurende halster, maar dat niet laten merken.

Nu weet ik dat een goede prestatie van een paard niet per definitie hetzelfde is als een goed welzijn. Een paard laat lang niet altijd zien in zijn gedrag dat hij pijn of ongemak heeft. Dit werd bevestigd tijdens het ISES-congres. Natuurlijk gezien is het ook logisch: een roofdier pikt als eerste de zwak uitziende prooien uit. En een paard is een prooidier.

Bij de keuze voor wel of geen bit zou eenieder eens kritisch naar zichzelf moeten kijken: kijk ik echt naar de behoefte van het paard of ga ik toch stiekem uit van mijn eigen belang? En als we dan echt naar het paard kijken, hebben we een hele waslijst: de vorm en grootte van het paardenhoofd en de ruimte in de mond voor een bit. Maar ook het temperament, de lichaamsbouw en de ervaring van het paard met hoofdstellen, bitten en training. Het gedrag mogen we zeker niet vergeten: het paard uit zo of het ongemak of pijn ervaart. Maar laat je niet misleiden: het ene paard uit dit direct; het andere laat niks merken. De invloed van de ruiter immens: de ruiterhand bepaalt uiteindelijk hoe groot de druk op de paardenhoofd of de mond is.

Meer onderzoek is nodig om te weten wat nou echt paardvriendelijker is: druk op de neus en nek of een bit in de mond. Maar voor we zover zijn: kijk vooral eerst goed naar je paard en naar jezelf.

Klaske van der Horst



Klik hier voor het columnoverzicht.
Lees hier alles over de columnwedstrijd

DocHorse.nl


Reageer Reageer Stuur door Stuur door Afdrukken Afdrukken




reacties

Klaske heeft zelfs het begrip antropomorfisme niet begrepen. Antropomorfisme is bv: ik heb het koud, dus dan zal mijn paard dat ook wel hebben. Of: mijn paard probeert onder het werk uit te komen, want hij is lui en dus verzint hij listen, zoals expres kreupel gaan lopen, of niet door een hoek willen.
"hij vindt een oefening moeilijk" kan een hele juiste interpretatie van gedrag zijn. En ook "hij vindt werken leuk" kun je afleiden uit gedrag, als je dat goed kunt lezen. Maar daar is Klaske, vrees ik naar aanleiding van dit stukje, niet erg goed in.

En och arme, wat moeten de lagen van dit paard er vreselijk uitzien als je al met een halster een schaafwond weet te veroorzaken! Ga je maar eens heeeeeel diep schamen, meisje!!
Callin, Amsterdam | 18-11-2011 | 17:37:44

Zo'n schaafwond op de neus wordt denk ik relatief eenvoudig veroorzaakt. Niet zozeer door druk, maar doordat betreffende amazone gewend is om te zagen.....
Arie, Zutphen | 16-11-2011 | 12:48:25

Ik denk dat de schrijfster zelf, net als de meeste mensen die dit lezen (of je nou vóór bitloos rijden bent of niet) ook wel weten dat dit artikel onzin is. Als je een schaafwond op de neus van je paard weet te veroorzaken dan heb je écht flink veel druk gebruikt of dan heeft het halster zo ontzettend veel kunnen schuiven dat het gewoon überhaupt niet geschikt was om mee te rijden. Een gewoon simpel stalhalster is natuurlijk sowieso niet geschikt om als hoofdstel te gebruiken, maar zelfs dan is het een hele prestatie om er een schaafwond mee te creëren. Als er écht zoveel druk nodig is op de neus van je paard, dan heeft het duidelijk niet geleerd te wijken voor druk. En bedenk dan maar eens wat de functie van dat bit is.
Ik vind het niet meer dan een goedkope uithaal naar bitloos rijden, zodat iedereen die wellicht getwijfeld heeft of bitloos rijden dan misschien toch niet een hele paardvriendelijke manier zou kunnen zijn, nu lekker comfortabel achterover kan zitten en kan denken 'zie je wel, zij schrijft het, bitloos rijden is hartstikke paardonvriendelijk, ik kan lekker mijn ding met mijn bit blijven doen zonder verder te hoeven nadenken'.
Maak gewoon een eerlijke keus voor jou en je paard, en hou op met dit soort onzin uithalen naar de zogenaamde 'tegenpartij'. Het siert niet om je eigen keuzes te beargumenteren door iets anders naar beneden te halen.
Franca, Putten | 16-11-2011 | 09:29:57

Zo lust ik er nog wel een! Stel je voor: Ik rijd altijd bitloos en heb het nu op een groene dinsdag eens met bit geprobeerd. Mijn paard liep goed, maar toen ik het hoofdstel eraf haalde en in de mond keek waren de lagen zwaar beschadigd. Ik had trouwens ook enorme spierpijn in mijn armen! Mijn conclusie: rijden met bit is zeer schadelijk voor het paard.
Er moet maar eens meer wetenschappelijk onderzoek komen naar rijden met bit.
En misschien moet ik ook eens echt leren paardrijden.
E. Boddéus, Wapse | 15-11-2011 | 19:53:47

Wij rijden onze pony's (haflingers) al ruim 3 jaar bitloos. Een merrie van 18 jaar die met bit paniekerig wordt (door ervaringen bij vorige eigenaren?) en een ruin van 6 jaar, dit jaar voor het eerst intensief gereden. Daarvoor grondwerk zonder bit. De laatste heeft nog nooit een bit in zijn mond gehad.

Nog nooit en dan ook *nooit* hebben wij een schaafwond gezien n.a.v. het gebruik van onze bitloze hoofdstellen.

Persoonlijk wijt ik de schaafwond van de columnschrijfster dan ook toe aan misbruik. Arm dier, wat moet het wel niet doormaken wanneer dezelfde druk gebruikt wordt *met* bit.

Deze culumn is een lelijke sneer richting het bitloos rijden!!
Aafke, Smilde | 15-11-2011 | 12:38:07

Klaske mag zich schamen. Òf voor haar brute rijstijl òf voor het plaatsen van dit verzonnen onzinverhaaltje om eens flink naar bitloos uit te halen.
Bart, Leeuwarden | 15-11-2011 | 10:11:15

Als je bitloos een schaafwond op de neus van je paard weet te rijden, hoe hard trek je dan aan de teugels?????????????????????????????????
Arabesk, Noordholland | 15-11-2011 | 07:52:24

Zelden zo een slechte column gelezen!
Getuigt enkel van gebrekkige (zelf-)kennis en onkunde op zowel onderzoeks- als rijtechnisch vlak.
angelique , Emst | 14-11-2011 | 19:03:50

De self fullfilling prophecy.......ik kaats de bal terug naar jou Klaske...ga daar maar eens over nadenken!

En deze zin ook: Kijk vooral eerst goed naar je paard en naar jezelf?!

Het is net of je het verhaal voor jezelf hebt geschreven...ontkenning of weet je het nog niet zo goed of ben je nog niet zo goed in paardentaal????
Kan hoor...ik wil het best wel weten?!
Jean, belgie | 14-11-2011 | 19:00:09

Iemand die tijdens het rijden met een halster een schaafwond op de neus van haar paard veroorzaakt kan ik uberhaupt niet serieus nemen. Dan heb je duidelijk niet begrepen hoe je dressuur hoort te rijden...
Daan, Waddinxveen | 14-11-2011 | 13:12:23

Dit verhaal is van Klaske van der Horst is volstrekt onmogelijk. Als zij beweert dat haar paard op een bitloos hoofdstel zo vreselijk lekker liep en zo nageeflijk te rijden is geweest, dan is het NIET mogelijk dat je na het rijden een schaafwond "ontdekt"! Om met een bitloos hoofdstel of halster een schaafwond te veroorzaken moet je met enorme kracht "zagen", rukken of plukken. Dan loopt je paard dus niet lekker en heb je spierpijn in je handen en armen!
Deze column mag wat mij betreft naar de rubriek "betere verzinsels" of "duimzuigerij".
Klasse, Klaske ... een sterk staaltje van je eigen waarheid, waarbij ik mij niet van de indruk kan onttrekken dat het regelrecht verzonnen is!
Anja, Barnveld | 14-11-2011 | 12:09:37

Wat een onzin verhaal verhaal is dit nu weer, en wat jammer dat het geplaatst is .

ik ging met een halster rijden, wie doet dat nou? een halster is daar immers niet geschikt voor, ik bind hem toch ook geen strotouwtje om de nek en ga dan zeggen dat met een halsring rijden zielig is omdat het de huid van een paard beschadigd.
een appels en peren verhaal dus.

Dat we nu eenmaal allemaal wel weten dat een bit en bitlooshoofdstel net zo scherp is als de hand van de ruiter maakt een verhaal zoals dit totaal overbodig.
ik rij bitloos en heb laatst weer eens puur voor mijn idee met bit gereden.
en mijn paard was met bit op m'n pinken te rijden op de lichtste teugeldruk kreeg ik een directe reactie, t was alsof ik mijn kever ingeruild had voor een ferari.

toen bedacht ik me, komt dit nu doordat hij het bit veel fijner vind of omdat de teugelhulpen nu met bit zo "duidelijk" door komen, dat hij wel direckt moet reageren.
iedereen moet het zijne er van denken, maar dat heeft met antromorphisme niet veel te maken. je inleven in de gevoelswereld van je paard en dan het letterlijke gevoelsleven in dit geval, wat ik heel anders iets vind dan menselijke emoties op een dier plakken zoals hij neemt me in de maling, of hij probeerd me uit zoals in de paardenwereld zo vaak wordt gedaan.

Dat mijn paard ineens zo gewillig was en als een soort van robot reageerde met bit in, was wel fijn hoor, ik had immers totale controle. en ik ben echt niet anders gaan rijden.maar het gaf me wel weer reden tot denken.
ik hoop julie ook
pien, bussum | 14-11-2011 | 11:33:23

Paardrijden doe je met je zit, dus door het geven van gewichts-en beenhulpen.
Een goed afgericht paard onder een goede ruiter kan hoofdstelloos gereden worden.
Oprichting komt voort uit een dragende achterhand en niet door aan teugels te trekken.
Als een paard een schuurwond op de neus heeft opgelopen door het rijden met een halster was het halster niet geschikt om mee te rijden en werd er teveel hand gebruikt.
Mijn dochter rijdt 3 paarden bitloos met verschillende hoofdstellen en nog nooit heeft 1 van deze paarden een schuurwond aan het hoofd gehad.
En is er nu werkelijk iemand die denkt dat het prettig is voor een paard om een stuk metaal in de mond te krijgen?
Gisa Binnendijk
www.morelli-aalten.nl
Gisa, Aalten | 14-11-2011 | 07:40:28

Het feit dat een schaafwond ontstaat tijdens het rijden geeft denk ik niet direct aan dat deze manier van rijden goed of slecht is. Er kunnen diverse oorzaken zijn. Er zou bijvoorbeeld per ongeluk iets tussen hebben gezeten, tijdens het rijden.
Wat ik een beetje mis is de overweging dat sommige paarden een bit in de mond minder goed verdragen. Je vraagt je wel af hoe het zit met de ruimte in de mond, maar je vraagt je niet af hoe dat nou eigenlijk voelt. Er zit tenslotte iets in je mond dat er misschien niet hoort.
Verder zijn er meer soorten bitloze hoofdstellen.
Jammer dat niet wordt aangehaald dat er verschillende manieren van bitloos rijden zijn...
Je zou je kunnen afvragen of er persé onderscheid zou moeten zijn in de overweging met bit of bitloos. Of dat de verschillende soorten bitloos misschien ook gewoon in het complete rijtje verschillende manieren van rijden zou kunnen staan.
Tenslotte moet je kunnen overwegen welk hoofdstel voor jou en voor je paard het beste werkt. En daarin zou je álle soorten hoofdstel mee kunnen nemen.
Ingeborg, Lekkerkerk | 13-11-2011 | 22:15:13

Het is niet de optoming die bepalend is voor het welzijn van een dier, alhoewel de optoming uiteraard goed moet passen, maar de handen die het bedienen!

Voor de training van paarden met gedragsproblemen (of eigenlijk de baasjes die de problemen veroorzaken) werk ik met een trainingshalster. Met dit halster rij ik ook regelmatig, evenals met hoofdstel+bit.

Een bitloze optoming is niet per definitie paardvriendelijker in mijn ogen en een bit daarentegen absoluut niet fout.
Te ruwe handen kunnen met zowel bit als bitloos pijn veroorzaken!!! De inwerking en het juiste gebruik van de ruiter zijn bepalend...

Niet ieder bitloos hoofdstel werkt even prettig naar mijn idee en ook lang niet ieder bit is geschikt voor de paardenmond, maar met een dosis gezond (paarden)verstand bij de keuze van optoming en juist gebruik, maken we het ons viervoeters een stuk aangenamer!
Marije, Friesland | 13-11-2011 | 20:29:10


Pagina: 1 2
voordelig abonnement