Dierentuin

Vorige week schreef ik heel stellig dat paarden hun sport geweldig vinden. Zo’n klein stukje als deze column laat dan weinig ruimte voor nuancering. Ik hoopte maar dat mensen begrepen dat ik niet doelde op de paarden die de pech hadden om in handen te vallen van ruiters die te lui, of te dom, of te rijk of te ambitieus zijn om respectvol en verstandig met hun dieren om te gaan. Daar zijn er helaas een heleboel van, we zijn dus nog lang niet klaar om dat kwaad te bestrijden.

Nee, ik bedoelde het natuurlijk fundamenteel, op evolutionair niveau. De Amerikaanse wetenschapper, schrijver en journalist Stephen Budiansky concludeerde uit meerdere studies dat het paard – net als andere gedomesticeerde dieren – bij wijze van spreken uit vrije wil voor de mens aan de slag is gegaan, zo’n 6000 jaar geleden.

Het arme dier

Verstokte dierenvrienden zullen het met deze these oneens zijn. Die houden liever vast aan het idee dat de mens het paard heeft getemd. En eigenlijk nog een soort ereschuld heeft ten opzichte van het arme dier dat hij heeft onderworpen.

Domesticatiegenen

Ik voel meer voor de analyse van Budiansky. Die stelt terecht dat het paard zes-, zevenduizend jaar geleden op de evolutionaire lijst stond om uit te sterven. Het paard was hulpeloos tegenover te veel roofdieren. Maar door toeval ontwikkelden sommige paarden de genetische aanleg om de mens in zijn omgeving te verdragen. De menselijke bescherming behoedde de paarden met deze ‘domesticatiegenen’ voor de ondergang, terwijl de ‘wilde’ paarden het onderspit dolven. Verdere selectie op gebruiksdoel (het paard diende de mens eerst als voedsel, daarna als strijd- en vervoermiddel) deed de rest.

Linksaf de wei in

Toen ik vorige week schreef dat paarden het geweldig vinden om met mensen te sporten, kreeg ik gelijk de reactie: ‘Testje doen? Linksaf mag het paard de wei in, rechtsaf over een parcours of een Kür op muziek.’ Waarop ik dacht: ‘Testje doen? Linksaf naar het strand van Honolulu, rechtsaf naar kantoor.’ Wat is er mis met werken voor je levensonderhoud?

Rechtsaf naar kantoor

Iemand anders schreef: ’Paardensport is een uitvinding van de mens. Niet van het paard.’ Daar kon ik me wel in vinden. Het is zelfs een schitterende uitvinding. Met als belangrijk extraatje de uitvinding van de gespecialiseerde sportpaardenfokkerij. Met elke generatie die wij fokken kunnen onze paarden het werk gemakkelijker aan en slaan ze met meer plezier en ambitie rechtsaf naar kantoor.

Einde

Paarden weten het niet, maar linksaf wacht hen helemaal geen grazige weide. Het paradijs bestaat op deze aarde niet. Linksaf wacht het paard het evolutionaire einde, de dierentuin.

Dirk Willem Rosie, hoofdredacteur

d.rosie@eisma.nl

Reageren? Dat kan hier.