10-06-25 I&R nodig om de sector te professionaliseren

Met de aanwezige kennis uit de praktijk en onderling overleg binnen de sector kan er een goed systeem voor worden opgezet. Als dit niet door de paardensector wordt ingevoerd, neemt de overheid op korte termijn de overhand. Drs. F. Westerduin, coördinator van het Nederlands Hippisch Kenniscentrum, verwacht dat wanneer de sector zelf niets onderneemt, de overheid ingrijpende maatregelen treft die voor de sector niet reëel zijn. Afwachten is niet slim, want de overheid beschikt over veel minder praktijkkennis dan de sector zelf.

Het huidige beleid
Sinds 2009 is het volgens de Europese regelgeving verplicht om je paard te kunnen identificeren via een chip en bijbehorend paspoort. In Nederland is deze regelgeving al sinds 2004 van toepassing. Er zijn in Nederland 31 organisaties bevoegd die paspoorten mogen uitgeven, waaronder verschillende stamboeken, de Koninklijke Nederlandse Hippische Sportfederatie en de stichting Nederlandse Draf- en Rensport. Wanneer er een paspoort wordt uitgegeven, wordt dit geregistreerd in de database van de Productschappen Vee, Vlees en Eieren. In deze databank staat van elk paard het bijbehorende chipnummer genoteerd. Registratie van sterfte en verkoop van paarden vindt niet plaats. Identificatie is dus al aanwezig, de registratie valt uit te breiden.

Kengetallen
Door de invoer van een goed I&R-systeem wordt de sector professioneler. De omzet in de paardensector wordt geschat op ruim 1,5 miljard euro. Ondanks dat in onze sector meer geld omgaat dan in andere dier- en veehouderijsectoren, loopt de paardensector achter op het gebied van professionaliteit. Om de professionaliteit te verbeteren, kunnen kengetallen als hulpmiddel worden gebruikt.

Kengetallen maken het mogelijk bedrijfsvergelijkingen uit te voeren en daarmee mogelijke problemen bij bedrijven op te lossen. Tevens kan door middel van deze getallen snel worden ingespeeld op nieuwe trends. Door I&R worden onder andere inzichtelijk de aantallen paarden, paardeneigenaren, geboren veulens en aantal besmette paarden bij ziekte-uitbraak.

In België is I&R sinds juli 2008 voor alle paarden die op Belgisch grondgebied verblijven verplicht. Hierdoor is bekend hoeveel paarden zich precies in het land bevinden en wie de eigenaar is. In België is het I&R-systeem succesvol ingevoerd, zonder tegenstand van de paardenhouders.

Paardenziekten
I&R geeft bovendien meer grip op besmettelijke ziekten. Bijvoorbeeld is het West-Nijlvirus een groot gevaar voor mens en dier. Het betreft een zoönose. Mensen kunnen er dus mee besmet worden en eventueel zelfs sterven aan de ziekte. Paardeneigenaren lopen het risico dat hun paarden geruimd moeten worden.

De gevolgen van een besmetting zijn te vergelijken met die van Q-koorts, die uitmondde in complete bedrijfsruimingen. Binnen de paardensector geldt hetzelfde. Wanneer er geen I&R in de sector is, worden bij een besmetting de grenzen gesloten. Dit heeft grote economische en emotionele gevolgen.

Dierenwelzijn
Dierenwelzijn is in Nederland een hot item en in de paardensector staat welzijn van dieren in een hoog vaandel. Er is een link te leggen tussen dierenwelzijn en de registratie van paarden.
Oplichting en fraude in de sport, fokkerij en verkoop hebben een negatief effect op het dierenwelzijn en het imago van de sector. Zonder een goed I&R-systeem is het mogelijk dat paarden verkocht worden met gebreken die bij het moment van aankoop niet zichtbaar zijn. Niet alleen de kopers zijn hier de dupe van, ook de paarden zelf.

Voedselveiligheid
Een belangrijk feit is dat de humane gezondheid op dit moment gevaar loopt. Paarden worden vanaf hun geboorte beschouwd als voedselproducerende dieren, net zoals koeien en kippen. Omdat er niet centraal geregistreerd staat welke medicijnen een paard krijgt, is het mogelijk dat er voor de mens schadelijke diergeneesmiddelen in het paardenvlees terechtkomen. Daarom is het registreren in een centrale database of het paard geslacht mag worden van eminent belang. Het plegen van fraude wordt zo onmogelijk.

Beleid schiet te kort
Het huidige beleid schiet te kort als het gaat om I&R. De sector krijgt zelf de kans om hier iets aan te doen voordat de overheid ingrijpt. I&R biedt vele kansen voor het professionaliseren van de paardensector. Identificatie is reeds aanwezig, registratie valt nog uit te breiden.
In andere sectoren, zoals de schapen- en geitensector, en in ons buurland België is bewezen dat I&R zeer nuttig is. Wil de paardensector professionaliseren, dan is I&R de uitkomst.

Ellen Huls schreef dit artikel samen met Mariska Dank, Maarten Moor, Mariska van der Stelt en Karen Wientjes. Allen zijn student aan de hogeschool HAS Den Bosch. Zij volgen de opleiding dier- en veehouderij.
Deze opinie verscheen vrijdag 25 juni 2010 in De Paardenkrant.