Snorharen wel of niet afscheren

Vroeger, toen paarden nog in het wild leefden en hun eigen maaltje bij elkaar moesten sprokkelen, waren snorharen nodig om de grond af te tasten op zoek naar eetbare planten. Tegenwoordig krijgen paarden hun maal in de voerbak en hun hooi op de grond geworpen en zijn de haren rond neus en mond overbodig, zou je denken. Ook zouden snorharen niet meer werken zoals in vroeger tijden. ,,Dit is niet terecht”, vindt gedragsdeskundige Machteld van Dierendonck. ,,Snorharen, of beter gezegd tastharen, zijn nog volledig in functie. Wanneer je een paard van binnen bekijkt, blijkt dat de zenuwuiteinden en de sensoren die druk voelen wanneer de haren beroerd worden, nog steeds functioneel aanwezig zijn.”

Bescherming, dat is de hoofdfunctie van snorharen. ,,Je moet ze zien als een soort beschermhoes van een paar centimeter dik”, legt Van Dierendonck uit. ,,Doordat de haren ‘voelen’ weet een paard: pas op, over een paar seconden stoot ik mijn neus of raak iets mijn ogen. Gevoelige delen, zoals ogen, neus en mond worden op deze manier behoed voor verwondingen.” Deze theorie wordt gestaafd door een proefje dat de ethologe enkele jaren geleden uitvoerde op de Faculteit Diergeneeskunde. ,,Om te bepalen of paarden hun snorharen wel of niet gebruiken, ontdeden we, na de controle metingen, een aantal merries en veulens van hun snorharen”, vertelt Van Dierendonck. ,,Vervolgens plaatsten we voerbakken op niet te voorspellen hoogten en keken we of de testpaarden hun neus vaker stootten. Dit bleek inderdaad zo te zijn.” Met name veulens bleken erg gevoelig voor het gebrek aan voelsprieten. ,,Zij waren gedurende minstens een half uur volledig hun gevoel kwijt en bleven hun neuzen tegen van alles aan schuren”, aldus Van Dierendonck.

Snorharen worden vaak afgeknipt om cosmetische redenen. En soms is het praktischer, omdat de haren bij het aansnoeren van tuigage bekneld kunnen raken. Vaak wordt een lengte van één a twee centimeter aangehouden, zo doet bijvoorbeeld Imke Schellekens-Bartels het met haar merrie Sunrise. Een béétje snorhaar. Zo behouden paarden hun voelorgaan, hoewel het een hogere reactiesnelheid van het paard vereist. En hoe zielig is het nou om je paard zijn antennes af te knippen? ,,Snorhaarloze paarden lopen duidelijk een groter risico zich te stoten of bezeren. Met het afscheren van de haren ontneem je hen een deel van hun beschermingsmechanisme van belangrijke, gevoelige delen van hun hoofd. Vooral vlak na het knippen gaan ze nogal eens de mist in”, zegt Machteld. ,,Daar tegenover staat wel dat paarden uiteindelijk wennen aan kortere haren. Ze kunnen er mee om leren gaan, zijn wat voorzichtiger en reageren sneller als hun snorharen een mogelijk stootobject signaleren.” Heel zielig is het dus niet om de snorharen af te scheren, maar het is wel degelijk zo dat paarden die nog in het bezit zijn van hun tastharen zich minder snel zullen stoten.

Tekst: Marleen Teuling