Plan van aanpak welzijn in de paardenhouderij

Welzijn
Om eenduidig het begrip welzijn te interpreteren is aan de hand van de vijf vrijheden van Brambell (dieren zijn gevrijwaard van: 1. honger, dorst of onjuiste voeding; 2. thermaal en fysiek ongerief; 3. pijn, verwonding en ziekten; 4. angst en chronische stress; 5. dieren zijn vrij om natuurlijk gedrag te vertonen) het begrip welzijn voor het rapport van de SRP als volgt gedefinieerd: ‘Welzijn is een mentale toestand van welbevinden, die ontstaat als het dier in voldoende mate in zijn natuurlijke behoeften kan voorzien en waarbij het dier vrij is van pijn en andere ongemakken.’ 

Huisvesting
De Sectorraad Paarden vindt sociaal contact op stal belangrijk. De raad geeft echter aan dat het nog niet duidelijk is hoe men welzijn kan meten. Hiervoor moeten objectieve paramaters vastgesteld worden die in de praktijk te gebruiken zijn. Zowel de omgeving van het paard als het paard zelf moeten hierin opgenomen zijn, omdat niet ieder paard hetzelfde reageert op een bepaalde omgeving. De SRP stelt voor om de objectieve parameters vervolgens te gebruiken in de beoordeling van bedrijven. De parameters moeten ook worden opgenomen in bestaande certificeringssystemen.

Daarnaast spreekt het rapport over een richtlijn voor de grootte van de paardenbox (3 bij 3 meter), geen prikkeldraad meer langs de weilanden, voorlichting over stalklimaat, verbetering beleid schuilgelegenheden, voorlichting over het verhinderen van stereotiep gedrag en het verbeteren van management om problemen in groepshuisvesting te voorkomen. Medio 2010 is het nieuwe Handboek Huisvesting Paarden gereed, de sector voltooit op dit moment een nieuwe verse van de handreiking Ruimtelijke Ordening.

Voeding
Voeding is één van de onderwerpen waarop minister van LNV Gerda Verburg de nadruk legt. De SRP wil dat de paardenhouder zich bewust wordt van de noodzaak van ruwvoer. Bovendien moet de paardenhouder niet te veel krachtvoer in één keer geven. Daarnaast geeft de SRP aan dat meer bemonstering van het ruwvoer wenselijk is om beter te kunnen bepalen hoe groot het aandeel ruwvoer in het rantsoen moet zijn. Paarden moeten regelmatig en voldoende water aangeboden krijgen. Ook moet er adequate voorlichting komen over het gebruik van voedingssupplementen. De SRP vraag de overheid het inzaaien van jakobskruiskruid in wegbermen te verbieden.

Training en hulpmiddelen
De minister schoof ook training en de daarbij gebruikte hulpmiddelen als één van de speerpunten naar voren. Hieronder valt ook het dopingbeleid. De SRP wil het aantal controles op verboden middelen opvoeren. Om het bereden paard te kunnen beoordelen op het welbevinden moeten hiervoor objectieve welzijnsparameters komen. Daarnaast wil de SRP een onderzoek om in kaart te brengen hoe de loopbaan van een paard verloopt en welke relatie er bestaat tussen welzijnsproblemen en het beëindigen van een carrière. Daarnaast geeft het rapport aan dat hulpmiddelen die als ‘dwangmiddel’ ingezet kunnen worden algemeen verboden moeten worden. Ook moet het mogelijk zijn vanaf de M1 zonder sporen te rijden. Via voorlichting wil de SRP ervoor zorgen dat er meer inzicht en begrip komt over het juiste gebruik van hulpmiddelen. In de te ontwikkelen welzijnsparameters moet ook de invloed van hulpmiddelen op het welzijn in kaart wordt gebracht. Ook is de SRP voorstander van out-of-competition controles van dwangmiddelen bij sportpaarden. Paarden moeten dus ook in de thuissituatie op doping gecontroleerd worden. De leertheorieën en trainingsprincipes moeten de basis zijn van de ruiteropleidingen.

Transport
De SRP wil aanpassingen voor het paard in het verkeer. De raad ontwikkelt een Gids Goede Praktijken met richtlijnen waaraan paardentransport volgens de SRP moet voldoen als de situatie buiten de Europese Transportverordening valt. De SRP roept de overheid op om periodieke controles van trailers in te voeren. Daarnaast is de SRP in overleg met het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) om een vrijwillige cursus ‘paardenvervoer’ te ontwikkelen. Als een paard meer dan vier uur op een evenement in een trailer of vrachtwagen moet verblijven, dient de organisatie een ruimte met strobed beschikbaar te stellen waar het paard kan urineren en mesten. 

Fokkerij
Bij de fokkerij spelen erfelijke gebreken een rol. Inteeltbeleid moet aan de orde komen in het fokbeleid van de stamboeken. Dit fokbeleid moet transparant zijn. Stamboeken moeten ook welzijnsaspecten opnemen in hun beleidsnota en paarden dienen ongeveer drie jaar oud te zijn voordat ze op aanleg worden getest. Daarnaast is de SRP tegen het couperen van staarten. Ze wil dat het verplicht wordt dat paarden op keuringen een volledige staart hebben. Ook is er meer voorlichting nodig over het spenen van veulens. Het is zeer stressvol voor een veulen om na het spenen alleen op stal te staan. 

Paraveterinaire en complementaire beroepen
Op het gebied van paraveterinaire (o.a. dierenartstassitent en fysiotherapeut) en complementaire beroepen (o.a. hoefsmid en homeopaat) roept de SRP de overheid op om erkenning van hoefsmeden en gebitsverzorgers op korte termijn mogelijk te maken. Daarnaast wil men kwaliteitscontroles door een bevoegd extern kwaliteitsorgaan invoeren. 

Vraagtekens
In het Plan van Aanpak blijven nog veel vragen onbeantwoord. Zo wordt met geen woord gerept over maximaal ruitergewicht, minimale weidegang en een maximaal aantal dagelijkse werkuren. De SRP is voor sociaal contact, maar maakt niet duidelijk of een paard nog solitair mag worden gehouden. In het plan van aanpak wordt gesproken over het toepassen van een trainingsmethode die past bij de natuurlijke aanleg van een paard. Het is de vraag of dit betekent dat bepaalde paardenrassen voor sommige oefeningen of disciplines ongeschikt zijn. De SRP wil een verbod op hulpmiddelen die als dwangmiddel mogen worden ingezet. Het is echter niet helder welke hulpmiddelen (bijvoorbeeld slofteugel en pessoabit) als dwangmiddel worden beoordeeld.