Ga naar hoofdinhoud

Mensen verleiden het beter te doen door welzijnsmonitor

Hans HopsterMinister Gerda Verburg pleit voor een welzijnsmonitor voor paarden. Een soort lijst met punten die een score oplevert die iets zegt over het welzijn. Je moet het zien als een methode om het welzijn in de praktijk, aan de hand van wetenschappelijke, valide criteria, vast te stellen. Een vragenlijst die wordt afgewerkt, gecombineerd met observaties ter plekke en dierkenmerken die bij de paarden worden vastgesteld. Er moet goed worden nagedacht welke punten daarin worden opgenomen. Ze moeten iets zeggen over het welzijn en het moet herhaalbaar zijn. Daarmee bedoel ik dat de monitor een zelfde uitkomst oplevert als iemand anders ‘m hanteert.

De bedoeling is dat bij bedrijven op de werkvloer wordt gemeten. Niet alleen in de leefomgeving, maar ook bij de paarden zelf. Het is makkelijk om na te meten hoe groot een stal is, maar het maakt nogal verschil voor het welzijn of in een box van drie bij drie een Welsh-pony staat of een Shire. Uiteraard spelen ook andere variabelen een rol. Het vaststellen van welzijn, puur op basis van omgevingskenmerken, kent teveel beperkingen omdat de huisvestingseisen die dieren stellen ook worden beïnvloed door bijvoorbeeld beweging buiten de stal of klimaat. We hebben dat bij de varkens gehad bij de keuze voor de verhouding dicht vloeroppervlak versus roostervloer. Bij warm weer in de zomer lagen de varkens bij voorkeur op de roosters, bij kouder weer prefereren ze een dichte vloer. Als je dan besluit om het percentage dichte vloer te verhogen van 40% naar 60%, verbeter je het welzijn van varkens in de winter, ten koste van hun welzijn in de zomer. Netto schiet dat niet op. Beter is het dan om aan het dier zelf vast te stellen wat het welzijn is door zijn gedrag te observeren en zijn gezondheid in kaart te brengen.

Vergelijking
We willen een lijst samenstellen met parameters voor het dier en zijn omgeving, dus de inrichting van het bedrijf. Natuurlijk vergt dat enige kennis van zaken van degene die de lijst invult. Het gaat niet alleen om dingen waar je een meetlat langs kunt leggen. Maar zulke kwalitatieve parameters heb je bijvoorbeeld bij een keuring ook en daar steken de juryleden regelmatig de koppen bijeen om tot een zo eenduidig mogelijk resultaat te komen. Dat zal bij de welzijnsmonitor ook gebeuren, de mensen die ‘m gaan hanteren worden getraind en er volgt veel onderlinge afstemming.

De score die er uiteindelijk uitrolt, levert vooral informatie op waarmee je bedrijven en paarden kunt vergelijken, zodat is na te gaan op welke punten verbetering mogelijk is. Neem als voorbeeld de sociale huisvesting. Je kunt meten hoeveel paarden individueel zijn gehuisvest bij een bedrijf, hoeveel contact kunnen hebben met hun buren enzovoort. We moeten de lijst nog samenstellen, maar zo kun je de mate waarin er problemen zijn met huisvesting wel in beeld brengen.

Kernpunten
Stereotypen, in de paardenwereld wel ‘stalondeugden’ genoemd, kun je vaststellen als je ergens bent. Er is een relatie tussen dergelijke gedragingen, de manier van voeren en van huisvesten. Natuurlijk kun je vragen naar voerschema’s, maar je weet niet of je dan een eerlijk antwoord krijgt. Die stereotypen kun je echter gewoon zien in de praktijk. Het is maar een voorbeeld, de parameters staan nog niet vast. We gaan ons richten op de thema’s voeding, huisvesting, gezondheid en gedrag. Het project sluit voor wat betreft de thema’s, de methodiek en de doelstellingen aan bij andere Europese projecten waarin een welzijnsmonitor wordt ontwikkeld, de Welfare Quality® projecten. Het is een kwaliteitszorgsysteem. Je meet hoe het ervoor staat. Aan de hand van de uitkomst kun je gerichte adviezen geven, zelfs anoniem. Je kunt aangeven waar iemand zit ten opzichte van anderen. Waarop scoort dat bedrijf slechter en wat kan eraan worden gedaan om dat te verbeteren.

Natuurlijk moeten de punten uit de lijst wel zijn gebaseerd op gefundeerd wetenschappelijk onderzoek. Er zijn internationaal geaccepteerde gegevens over het welzijn van paarden. Over veel punten zal makkelijk overeenstemming zijn te bereiken, maar er zijn altijd zaken die minder onderbouwd zijn en er zal flink met deskundigen moeten worden gekeken of en hoe die onderwerpen in de monitor moeten worden opgenomen. De ontwikkeling moet ook als een groeimodel worden gezien, over twee jaar is het niet klaar, maar hebben we wel een eerste versie.

Natuurlijk zal het ook wel weerstand opleveren. Maar de ervaring leert dat je ergens moet beginnen. Dat evolueert uiteindelijk tot een systeem waarvan het de bedoeling is dat de sector het omarmt. Zoiets moet je niet laten afdwingen door een ministerie, de paardenwereld zou zich er zelf sterk voor moeten maken dat het er snel komt. Waarom? Omdat er nu geen met cijfers onderbouwd antwoord kan worden gegeven als een politieke partij of een andere instantie een beschuldiging uit aan het adres van paardenbedrijven ten aanzien van het dierenwelzijn Zo’n monitor is een manier om zaken te verbeteren en kritiek te pareren.”Omdat het een proces met veel overleg is, vergt het wel een jaar of vijf voordat de paardenmonitor een bruikbaar instrument is. In de vleeskalverenwereld zijn we zeven jaar geleden begonnen en heb je met minder partijen te maken. Als het een enorm getouwtrek wordt om iedereen te laten meedoen, gaat het misschien nog langer duren.”

Wie met de monitor de deuren langs moet en welke bedrijven we ermee als eerste willen benaderen is nog niet vastgesteld, we staan nog aan het begin. Uiteindelijk moet de sector het zelf dragen. Dwang werkt niet. De bedoeling is dat het mensen verleidt om het beter te doen.

Hans Hopster heeft in de afgelopen 25 jaar in diverse functies een bijdrage geleverd aan het onderzoek naar het welzijn van met name productiedieren. Hij is themaleider Dierenwelzijn en lector Welzijn van Dieren bij Wageningen Universiteit en Research Centrum.

Tekst: Tessa van Daalen

Klik hier voor het overzicht van alle Paardenkrantopinies.

Vond u dit een interessant artikel?

Dit artikel is geschreven door een van onze hardwerkende freelancers. Alle medewerkers van Horses.nl staan voor u klaar, dag en nacht om het laatste nieuws snel, vanzelfsprekend en nu nog gratis bij u te brengen. Want goede en onafhankelijke berichtgeving over alles wat er in de paardensport gebeurt snel uw op digitale scherm brengen, dat is onze passie! Maar dit kunnen we niet zonder uw steun en waardering.

Vindt u ook dat Horses.nl vrij toegankelijk moet blijven voor iedereen? Geen inlogscherm en extra clicks om uw favoriete nieuws te lezen? Transparant, open, deelbaar. Help ons om dit ook in de toekomst te kunnen waarborgen. Doneer en houd ons journalistieke platform vrij toegankelijk voor alle paardenliefhebbers!

Doneer nu
Topics van dit bericht

Selecteer een topic en vind alle berichten over dit onderwerp onder "Mijn nieuws".
Lees meer over topics .

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Lees ook