Ga naar hoofdinhoud

Specialisatie veroorzaakt achteruitgang fokkerij

Het dekseizoen staat weer bijna voor de deur en het leek mij daarom op zijn plaats wat kritiek te uiten op de huidige dressuurpaardenfokkerij. Ik heb dat gedaan door middel van een brief aan vele fokkers, hengstenhouders en de fokleiding van stamboeken in het binnen- en buitenland. Ik maak me, samen met andere hengstenhouders, fokkers en de fokleiding van verschillende stamboeken, zorgen over de fokkerij.

Ik hoop dat door deze brief een discussie op gang komt en de dressuurpaardenfokkerij onder de aandacht wordt gebracht. Vooral de laatste jaren is duidelijk geworden dat deze fokkerij veel verliest aan kwaliteit.

Specialisatie
Ongeveer twintig jaar geleden, voordat de specialisatie haar intrede had gedaan, ging het in mijn ogen veel beter met de dressuurfokkerij. Rond 1990 werd de specialisatie gepropageerd door de grote stamboeken en in de daaropvolgende jaren werd deze ingevoerd.

In de springpaardenfokkerij werd door die specialisatie grote vooruitgang geboekt. Dat kwam in mijn ogen vooral omdat bij springpaarden maar één ding telt: het springen. Toen daar vol op geselecteerd kon worden, ging het veel beter met de fokkerij van deze paarden. De springpaarden die de afgelopen jaren zijn gefokt winnen steeds meer aan kwaliteit. De dressuurpaarden blijven echter achter.

In de dressuurpaardenfokkerij zijn veel meer onderdelen waarop geselecteerd moet worden. Deze fokkerij ging lijden onder het feit dat het krachtige springbloed in de fokkerij verloren ging. De fokkerij van dressuurpaarden kon zich daardoor niet verder ontwikkelen.

De grootste problemen die zijn ontstaan door het verloren gaan van springbloed in de dressuurpaardenfokkerij, zijn een zwakke rug en een slepend, niet-krachtig achterbeen, terwijl het gebruik van het achterbeen toch zeer belangrijk is in de dressuur.

Terugdraaien
Deze ontwikkeling is al ver doorgezet en op korte termijn niet terug te draaien. Bij het fokken denk je in generaties en we zijn wel één of twee generaties verder voordat we de dressuurpaarden weer op het niveau hebben van zo’n vijftien à twintig jaar geleden.

We hebben nu enkele zeer opvallende paarden in de dressuursport, maar die zijn allemaal zo’n tien tot vijftien jaar oud en zijn dus producten van het fokbeleid van zo’n vijftien jaar geleden, toen de specialisatie nog in haar kinderschoenen stond. Ik denk dat de paarden die nu worden geboren, nooit het niveau kunnen halen dat de paarden nu laten zien.

Keuringen
Vooral op de hengstenkeuringen van vorig jaar werd duidelijk dat we veel verloren hebben aan kwaliteit bij de dressuurpaarden. Zowel in Hannover als in Oldenburg konden de dressuurhengsten niet echt overtuigen. Op de Hannoveraanse keuring in Verden werd daar in mijn ogen beter mee omgegaan dan in Vechta bij de Oldenburgers. In Hannover werden weinig hengsten gekeurd en werd weer duidelijker geselecteerd op functionaliteit voor de dressuursport in plaats van klakkeloos commerciële grootlopers goed te keuren.

Het enige stamboek dat nog niet veel aan kwaliteit heeft verloren is het Westfaalse stamboek, dat tot nu toe altijd heeft geweigerd mee te doen aan de specialisatie. In Westfalen is de fokleiding altijd waarde blijven hechten aan ‘het complete paard’ en dat heeft zich op de laatste keuring uitbetaald.

Modehengsten
Door de KI en de mogelijkheid van het verzenden van sperma over grote afstanden heeft een genetische verarming plaatsgevonden en zijn mensen massaal achter de zogenaamde ‘modehengsten’ aangelopen. Hengsten die groot kunnen draven hebben tegenwoordig de voorkeur, boven hengsten die genetisch zeer interessant zijn.

Door het verzenden van sperma is het contact van hengstenhouder met fokker ook verslechterd. Veel mensen kiezen nu een hengst voor hun merrie door het bekijken van DVD’s en overleggen niet meer met de hengstenhouder.

Hengstenhouders
Vroeger bleven mensen vaak trouw aan hun hengstenhouder en dat dat tegenwoordig niet meer zo is, is in mijn ogen niet zo’n slechte verandering. Iedere hengstenhouder heeft immers maar een beperkt aanbod van hengsten. Maar door deze ontwikkeling is het contact tussen de fokker en de hengstenhouder ook verloren gegaan en krijgt de hengstenhouder vaak de kans niet om fokkers van goede raad te voorzien.

Grootlopers
Fokkers kiezen tegenwoordig liever voor een mooie zwarte hengst die groot draaft, in plaats van te kiezen op basis van werkwilligheid, fundament en gezondheid in het algemeen. Die aspecten, die ervoor zorgen of een paard succesvol in de sport kan zijn of niet, verliezen steeds meer aan waarde bij de fokkers.

De verrichtingstesten in Duitsland zijn ook niet meer wat ze geweest zijn. In de zogenaamde basistesten komen de hengsten die hun voorbeen het hoogste op kunnen tillen vooraan te staan. Paarden die solide zijn, maar niet zo spectaculair bewegen, hebben het nakijken.

In de finales van de Bundeschampionate wint in de regel het sterk gereden paard dat het beste tegen de ‘heksenketel’ kan. Dressuurpaarden met potentie voor het hoogste niveau zijn vaak te sensibel om tegen dat soort situaties te kunnen en komen dus niet vooraan te staan. Terwijl het doel van de kwaliteitsbeoordelingen de aanleg voor het hoogste niveau moet zijn.

Burkhard Wahler is hengstenhouder van het Duitse hengstenstation Klosterhof Medingen in Bad Bevensen.

Topics van dit bericht

Selecteer een topic en vind alle berichten over dit onderwerp onder "Mijn nieuws".
Lees meer over topics .

6 reacties op “Specialisatie veroorzaakt achteruitgang fokkerij

  • MJ Kochx

    Ik kan een heel eind meegaan met dhr Wahler, maar zie toch ook bij de specialisatie van de springpaarden wel wat problemen, zeker als we doorslaan in de neerwaartse rompbouw en de paaden steeds meer ‘op de kop’ gefokt worden.

    Nu wordt dit geaccepteerd als de paarden verder goed springen, maar blijven ze dan wel prettig te rijden, of krijgen we straks van die paarden die steeds moeilijker in de mond worden omdat ze al zo op de voorhand gebouwd zijn?

    Als de specialisatie van de springpaarden zich op deze manier voortzet, zullen de dressuurfokkers steeds minder geneigd zijn om springhengsten af en toe in te zetten om bijvoorbeeld de galoppade of de kracht in de achterhand te behouden.

    Ik vind trouwens nog steeds dat dressuurpaarden voor een zesje moeten kunnen springen (want daar worden ze handig en nuchter van) en dat springpaarden voor een zes moeten kunnen draven (want als ze niet het laatste aan springvermogen hebben of dat doorgeven aan hun kinderen) want dan heb je er op recreatief of amateur gebied ook nog wat aan.

    Als je nagaat dat ongeveer 1-5 % van de populatie in de topsport terecht komt, zou je je niet alleen daarop moeten focussen, maar de grootste gemene deler (zijnde een netjes gebouwd, bruikbaar paard met goede basisgangen en een goede sprong en een dito karakter) moeten willen fokken.

  • Pamela

    om een lang verhaal kort te maken, ben ik het volledig met mijn voorganger eens. en waar is het basis materiaal ?

  • Naar mijn idee is elke fokker nog steeds vrij om met een springegefokte hengst te dekken binnen zijn/haar dressuurfokkerij. Binnen de specialisatie is genoeg speelruimte om eens met een springhengst te fokken binnen de dressuurspecialisatie. De meest vooraanstaande dressuurhengsten hebben nog springbloed in de pedigree en zouden toch probleemloos een parcours te moeten kunnen springen? Sterker nog; Ferro en Flemmingh zijn helemaal springen gefokt van oorsprong. Ook Coctail (vader van Jazz) sprong bij mijn weten voor een 7 destijds bij zijn verichtingen en hetzelfde gold voor Cabochon om maar eens een paar te noemen… Het nog jonge toptalent Totilas komt uit de Freiminka stam, een stam die ook vele springpaarden heeft geleverd.

    Er zijn tegenwoordig echter maar weinig mensen die met hun sportpaard zowel springen als dressuur rijden. In de basissport en ook de proffesionele paardensport is de specialisatie naar mijn idee al veel verder gevorderd dan in de fokkerij. Met name met dressurpaarden wordt weinig meer gesprongen, maar dat wil niet zeggen dat ze het niet kunnen. Jeugdige ruiters moeten naar mijn idee ook meer gestimuleerd worden op meerdere disciplines van sport te beoefenen.

    Dit bovenstaande gegeven is, denk ik, tevens voor een groot deel de oorzaak van het feit dat veel fokkers achter modehengsten aan blijven lopen, want zolang vele mensen nog veel geld neertellen voor een grote, zwarte, grootbewegende Gribaldi óf voor een compleet op springen gefokte Heartbreaker halfbroer dan is dàt de fokkerij die nog een beetje uit kan als je het veulen wilt verkopen zonder verlies te draaien. Dat gegeven is één van de grootste valkuilen van de hedendaagse fokkerij denk ik.

    Dan nog iets: Er worden vele goede sportpaarden gefokt, in Duitsland, maar vooral ook bij ons KWPN, maar zijn dat genetisch gezien ook echt altijd de meest geschikte paarden om de fokkerij mee door te zetten..? Ik vraag me wel eens af of hier wel voldoende naar gekeken wordt bij stamboekkeuringen, want iedere fokker wil zijn fokproduct minimaal een sterpredikaat toe hebben (maar eigenlijk doen we het vooral voor het voorl.keur predikaat natuurlijk). Met een degelijk gefokt, ietwat klassiek paard kun je dat tegenwoordig volgens mij rustig vergeten; alweer een reden om met de ‘mode’ mee te fokken? Met datzelfde klassieke paard dat geen ster werd om die redenen kun je wel weer eens een volbloed gebruiken; dat past en daar kun je weer verder mee binnen je stam, want die hardheid, dàt willen we/ze dan wel weer graag binnen het stamboek. Dat de fokkerij met volbloeden positief werkt binnen de sportpaarden fokkerij is bewezen. Dat wordt dan ook wel weer gepromoot door het stamboek; het gebruiken van volbloed, echter; bijna niemand doet het, want commercieel gezien is het niet interessant en men heeft er de paarden niet meer voor, want die zijn al bloederig genoeg.

    Mijn conclusie: Specialisatie en de interpretatie hiervan is voor een groot deel een keuze van de fokker (en gelukkig is die ruimte er om eens wat ‘geks’ te doen), maar wordt door commerciele belangen, de specialisatie van de ruiters en amazones in de basis èn proffesionele sport èn daarbij niet in de laatste plaats door tegenstrijdigheden binnen het keuringsbeleid van de stamboeken zeker (nadelig) beïnvloed.

    Tot zover mijn bescheiden mening en kijk op het bovenstaande betoog van Dhr. Wahler ten opzichte van de hedendaagse, Nederlandse fokkerij. 🙂

  • Pamela van Zutphen

    Yvonne, Noarburgum zoals jij citeert: Ferro, Flemmingh, Coctail enz dan hebben we het echt wel over de 15 jaar geleden die wat Burkhard Wahler al noemt. Dit bloed verdwijnt.
    En laten we het helemaal niet hebben over Totilas.. hoe gestoord is het KWPN om deze voorbeen zwaaier door zijn huidige prestatie alsnog te accepteren als goedgekeurde hengst.
    Fundament en beweging en dan vooral het gebruik van het achterbeen is iets wat het Kwpn in de dressuur richting helemaal niet meer ziet.
    Ik ben het dus helemaal eens met deze opinie.
    Ik bezit een Elite merrie dressuur, (zit Ferro bloed in) en jawel zij springt geweldig.
    Met het oog op de fokkerij heb ik 2 keuzes.
    a. dressuur merrie dus voor verkoop zal ik een dressuurhengst erbij moeten doen.
    b. voor kwaliteit en fundament ga ik liever zelf voor een springhengst. Maar dan sta ik als ik met het veulen hieruit naar de keuring. Dan haal ik mijn dressuurmerrie onderuit door bij de springpaarden mee te doen. En waar blijft dan de splitsing? Dressuurmerrie contra springhengst ???
    Dan valt deze toch buiten de specialisatie? en zie ik dit als een allrounder maar daar is geen rubriek voor. Dus naar mijn inzien zal er dus een extra rubriek moeten komen voor Allrounders.

  • catelijne weseman

    Ik ben het helemaal eens met de heer Wahler. Specialisatie is geen voordeel. Immers, de paar paarden die werkelijk tot het hoogste niveau doordringen zijn op een paar vingers te tellen. Terwijl de paarden die gespecialiseerd gefokt zijn voor de dressuursport vaak hoog in het bloed staan, en een te gecompliceerd karakter hebben voor de ‘algemene ruiter’, waardoor de verkoopmarkt niet ideaal is.
    Iedere keer als ik vroeger een dressuurpaard zocht kwam ik altijd ‘thuis’ met ‘op springen’ gefok bloed, wat goed/functioneel kon bewegen. Grote voordeel was dat als de paarden uiteindelijk geen plezier hadden aan de dressuursport ze altijd nog konden springen, omdat ze mentaal minder verveeld werden.
    Springbloed is volgens mij ook essentieel in een goed dressuurpaard precies zoals de heer Wahler meent, vanwege goed ruggebruik en sterke achterhand!

  • Bart

    Een ieder klaagt over specialisatie,maar ik denk dat je dit niet meer terug draait. In Duitsland hebben ze jaren achter een met de zelfde bloed
    gefokt.Hengsten zo als Rubinstein de R lijn in Oldenburg, en de W lijn in Hannover Weltmeier,en Westfalen met het bloed van Florestan. Dit is naar mijn mening funest de slechte eigenschappen worden er niet uitgefokt,maar je komt steeds verder van huis ,en daar plukken ze nu de wrange vruchten van. Bij onze zuiderburen Belgie klagen ze nu ook al, daar waar ze nog nooit een dressuur paard gefokt hebben. Schoenmaker blijf bij je leest in dit geval,bij de springpaarden Ik ben gelukkig in het bezit van het nog oude Gelderse bloed en gangen in mijn fok materiaal, en dat zijn vier keur sport merries die ik zelf gefokt heb. Ik heb dan ook de gelderse beweging in mij dressuur paarden zitten en die wil ik er ook in houden, dus ik geef weinig toe op het gebruik van zowel het voorbeen als het achterbeen gebruik ze zo als ik die voor de ogen heb. Een paard wat gezond is met veel front en knie actie en een sterk onder tredend achterbeen, met gebruik van de knie en het sprong gewricht, met andere woorden heb je deze beweging niet in je fok materiaal zitten, dan zal het heel moeilijk worden om een dressuur paard te fokken wat we ons ten doel gestelt hebben.Mijn advies is dan ook,aan welke kant je ook zit dressuur of springen selecteer streng zo wel op exterieur en beweging en de vorm hier van. Een paard wat niet goed vierkant loopt is bij mij niet in beeld voor de fokkerij, zo ook een met te kortte hals, en niet in het rechtshoeks model enz enz want alles is erfelijk, en je wordt er op afgerekend bij stamboek opname.Veel sukses met de specialisatie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Lees ook