Wat te doen bij een trailerongeval?

Vooropgesteld, je hoopt het nooit mee te maken. Maar als jij betrokken raakt bij een verkeersongeval met jouw paard in de trailer achter je, weet jij dan wat je moet doen? Wat vertel je de hulpdiensten, hoe blijf je veilig en hoe ga je om met je paard in paniek? Specialisten van de politie geven raad.

Aan het eind van een kalme terugrit na een selectiewedstrijd draaiden Barbara Pintus en haar moeder, met Barbara’s paard in de trailer achter hen, de afrit naar hun woonplaats op. Plotseling werd de auto in een grote vonkenzee in het rond geslingerd over de snelweg. Eenmaal uitgetold stond de auto overdwars op de snelweg. De trailer met Barbara’s paard erin lag tientallen meters verderop op zijn kant. “Terwijl mijn moeder en ik in paniek de snelweg overstaken, zagen we nog twee auto’s op de trailer inrijden. Ik was zo bang dat mijn paard het ongeluk niet had overleefd.” Een automobiliste parkeerde haar auto overdwars op de snelweg om het langsrazende verkeer te laten stoppen. “Ik durfde niet na te denken hoe mijn paard eraan toe was”, herinnert Barbara zich.

In veiligheid brengen

“Toen de hulpdiensten waren gearriveerd en de dierenarts was opgeroepen, bleek mijn paard nog te leven en in shock in de trailer te liggen. De bodem was finaal doorkliefd en de stang voorin de trailer was doormidden, hij is er dwars doorheen gegaan. Maar Ultra ademde nog. Terwijl hulpdiensten en omstanders naarstig zochten naar een manier om hem uit de trailer te halen, bleef ik bij hem en praatte en praatte om hem maar rustig te houden.” De paniek staat Barbara nog helder voor ogen. “Je weet door de paniek niet wat je doet. Het beste wat je kunt doen, in het belang van jezelf en van je paard, is jezelf in veiligheid brengen en kalm blijven.”

Hulpdiensten

Daar is verkeerspolitieagent Daan Hoekstra van basisteam Alblasserwaard Vijfheerenlanden het roerend mee eens. “Verlaat je voertuig, zoek een veilige plek en bel 112”, luidt zijn advies. “Op een provinciale weg kan dit de berm zijn. Vond het ongeluk op de snelweg plaats? Stap dan snel over de vangrail heen en wacht daar op hulp.” Hoekstra legt de gebruikelijke gang van zaken uit. Politie en Rijkswaterstaat komen altijd ter plaatse. Rijkswaterstaat neemt de veiligheidstaak op de snelweg over van de politie en brandweer. Bevinden zich geen personen meer in de betrokken voertuigen en zijn er geen gewonden, dan komt er geen ambulance. Bij een ongeluk met een paard in de trailer kan de brandweer worden opgeroepen. Brandweerlieden zijn getraind om dieren uit benarde situaties te verwijderen. Indien nodig schakelt de meldkamer een dierenarts in.

Veilige afstand

De meldkamer heeft een telefoonnummer van elke instantie die we nodig zouden kunnen hebben. “Binnen maximaal twaalf minuten verschijnen de hulpdiensten ter plaatse”, vervolgt Hoekstra. “Twaalf minuten is de wettelijke termijn. De politie plaatst een auto als buffer op de weg, op veilige afstand van het ongeluk. Op een weg waar je honderd kilometer per uur mag, is dit op honderd meter afstand.” De brandweer zal zich richten op het bevrijden van je paard. “Zij hebben middelen om de trailer indien nodig open te breken of te knippen en zijn uitgerust met hulpmiddelen om je paard uit de trailer te krijgen. Denk aan de welbekende ‘broek’ om een paard uit de trailer te takelen”, vertelt Shirley van der Wolf, werkzaam bij Team Verkeer, Eenheid Rotterdam en zelf actief amazone.

Goede afloop

Barbara’s paard Ultra herstelde van het ongeluk, hoewel het nog een hels karwei was om hem veilig uit de trailer te krijgen. “Men besloot hem aan een groot touw vast te maken en de kap van de trailer omhoog te tillen. Door alle stress en ongeduld van de omstanders, werd Ultra angstig en ging hij in paniek staan. Zijn achterbeen stond in een driehoek van ijzer. Alsof hij het wist, tilde hij zijn achterbeen recht omhoog uit de driehoek. Hij trok zijn hoefijzer af, maar spaarde zijn been.” Met wonden aan zijn been en hoofd werd Ultra op de politietrailer afgevoerd. “Hij is nog lang in shock geweest, maar gelukkig is het helemaal goed gekomen met hem.”

Hoe te handelen na een trailerongeval?

Wacht op de hulpdiensten

“Hoe moeilijk het ook is, wacht tot de politie de rijstrook heeft afgezet”, aldus Hoekstra. “Automobilisten kijken verbazingwekkend slecht ver voor zich uit, slechts twintig tot dertig meter vooruit. Ze zien je echt niet. Ren niet de snelweg over om bij je paard te gaan kijken voordat de weg is afgesloten.”

Laat je paard in de trailer

Haal je paard niet zelf uit de trailer. “Als je paard onrustig wordt en de weg overvliegt, zijn de gevolgen niet te overzien.”

Schets een duidelijk beeld van de situatie wanneer je 112 belt

Noem dat het gaat om een ongeluk met een paardentrailer met daarin een paard, en vermeld de dichtstbijzijnde hectometerpaal en rijstrook. De rijrichting van de weg die je moet vermelden staat als ‘LI’ of ‘RE’ op de hectometerpaal. Zo weet je zeker dat de hulpdiensten niet aan de verkeerde kant van de middenberm arriveren. Vermeld ook het rijstrooknummer. “Wij tellen vanuit het midden, waarbij de linkerrijstrook rijstrook 1 en de rechterrrijkstrook rijstrook 2 is. Met deze informatie kan Rijkswaterstaat een kruis plaatsen. Geef ook duidelijk aan of er gewonden zijn.”

Wees proactief

“Schroom niet om zelf om een dierenarts te vragen”, tipt Shirley van der Wolf. “Die kan je paard ter plaatse sederen, mocht hij in paniek zijn of pijn hebben. Ga ervan uit dat men er geen verstand van heeft. Denk daarom vooral actief met de centralist mee. Is je paard angstig, spoor ze dan aan de sirenes uit te schakelen bij het naderen van de trailer.”

Wees voorbereid

“Zorg te allen tijde voor een longeerlijn en een praam in je auto.” Zet je paard niet volledig vast in de trailer, maar zorg dat één onderdeel losspringt of breekt in geval van een ongeluk. Dit kan door gebruik te maken van paniekhaken bij het vastzetten van je paard in de trailer.”

Wees voorzichtig met het openen van deuren

Maak een eerste inschatting van de situatie door het raam. Een paniekerig paard kan proberen door het veel te kleine voorluik te kruipen als je die opent. Probeer via een gesloten raam in kaart te brengen of je paard leeft, of er traileronderdelen (of een ander paard) op het paard liggen en of hij vastgeboden is. Benader de trailer voorzichtig en praat kalmerend. De informatie die je over de situatie in de trailer vergaart, kan de brandweer helpen.

Houd de regie over je eigen paard

“Niemand kent je paard zo goed als jijzelf”, weet Van der Wolf. “Geef brandweerlieden of andere hulpdiensten die je paard benaderen instructies over hoe ze je paard moeten behandelen en probeer je paard voor zover mogelijk zelf te kalmeren. Hoewel dit niet altijd mogelijk zal zijn, kun je proberen zeer harde geluiden te beperken om je paard niet onnodig veel stress te bezorgen.”

Laat je liggende paard liggen

Als hij op zou kunnen staan, dan had je paard dat heus al gedaan. Alles in zijn wezen als vluchtdier schreeuwt immers: ‘Een liggend paard is een dood paard’. Wild met je armen zwiepen en slaan om hem op de been te krijgen, is dus volkomen zinloos. “Probeert je paard op te krabbelen in een omgekantelde trailer of positie waarin staan gevaarlijk is? Ga dan op zijn hals liggen om hem liggend te houden”, adviseert Van der Wolf. “Hiermee voorkom je verdere schade. Je paard zal zichzelf namelijk volkomen uitputten bij zijn talloze pogingen om op te krabbelen. Stil liggen kan slechts een korte rustpauze zijn voor zijn volgende poging. Wees dus uitermate voorzichtig.”

>> Naar dossier Stal & Erf

Reageer
Discussie zien we graag op Horses, maar wel met respect voor elkaar. Wij vragen daarom om onder volledige naam te reageren. Reacties zonder naamsvermelding kunnen zonder opgave van reden worden verwijderd. Om de toegankelijkheid en leesbaarheid van de discussie te bevorderen geldt een maximale reactielengte van 250 woorden. Lees hier alle voorwaarden.