Ga naar hoofdinhoud

Stamboek moet zorgen van fokkers kennen

Reinanda HaverkampHet zijn moeilijke tijden voor fokkers. Als fokker heb je altijd te maken met wisselingen in de markt waarop je moet inspelen. Kleuren zijn in of uit. Disciplines en daarmee samenhangende rassen komen op en verdwijnen weer. Vaderdieren staan positief in de belangstelling, maar na afkeuring zijn alle nakomelingen ineens niets meer waard. Dat maakt fokken juist spannend. De juiste combinatie maken tussen moeder- en vaderdieren en de zoektocht naar de combinatie dier en klant.

Als fokker van Shetlanders maak ik alle bovenstaande zaken mee. De markt vraagt naar aparte kleuren, naar heel kleine Shetlanders voor de liefhebberij of juist naar grote pony’s voor het gebruik. Als fokker denk je daar goed over na, maak je een afweging. Want het criterium ‘klein’ of ‘groot’ is voor mij onvoldoende. Wat is voor mij, als fokker, een acceptabele ondermaat? Wil ik pony’s fokken van 75 cm of kleiner, ook al vraagt de markt daarnaar? Waarom is er wel een maximum maar geen minimum maat voor Shetland-pony’s? En hoe zit het met het fokken van grote Shetland-pony’s? Een Shetlander heeft als maximum stokmaat 1.07 cm. Als je groter fokt, verlies je dan niet het rasbeeld?

Allemaal vragen waar je in de winter over kunt nadenken. Ook vragen die, volgens mij, interessant zijn om te bespreken binnen het stamboek. In het voorjaar wil je immers de juiste afweging maken. Je wilt een goede pony fokken, sterk en gezond, met veel rasuitstraling, mooi behang en goede bewegingen. Een pony die excelleert op de keuring. Die voldoet aan de voorwaarden die het Nederlands Shetland Pony Stamboek stelt.

Voldoen aan de vraag
Als fokker heb ik ook de verantwoording voor de dieren die bij mij geboren worden. Zij moeten naar een nieuw huis toe, daar een leven leiden die past bij hun aard. Bij mensen die deze dieren waarderen. Dan moet ik dus ook voldoen aan de vraag die er ligt. Dan moet ik ‘kleiner’ of ‘groter’ fokken en kleur toevoegen. Daarvoor moet hengstenmateriaal beschikbaar zijn waaruit ik een keuze kan maken. De markt is taai op dit moment. De verkoop gaat niet vanzelf.

Is verkoop onmogelijk? Nee. Voor de aparte dieren is altijd nog markt. Dan heb ik het over de kleurpony’s, de mooie eerstepremie minimerries, de predikaatrijke grote gebruikspony’s. Een aantal fokkers heeft de handen ineengeslagen en een Shetland Pony Select Sale in het leven geroepen. Een veiling met goed geselecteerde pony’s die ook goed verkocht zijn. Er zijn altijd mensen die roepen dat de prijzen niet denderend waren. Maar er werd wel verkocht! Daarbij zijn diverse dieren naar het buitenland gegaan. Dat is reclame voor de Shetland-pony. Voor ons als fokkers een goede afzetmarkt waar kopers vertrouwen hebben in onze stamboekpony’s. En dat is op dit moment noodzakelijk.

Erkenning
Als serieuze fokker sta je niet alleen. Naast je staan de collega-fokkers. Achter je staat een stamboekorganisatie. Het Nederlands Shetland Pony Stamboek viert in 2012 haar 75-jarig bestaan. Dat geeft vertrouwen. Maar ook het NSPS heeft last van de marktwerkingen. Minder pony’s, minder dekkingen, minder veulens, minder leden. Bezuinigingen moeten worden doorgevoerd. Natuurlijk kun je, zonder lang nadenken, iets schrappen waarvan iedereen zich afvraagt wat het nut is. Je kunt de kaasschaafmethodiek hanteren: overal iets af. Je kunt tarieven verhogen. Maar dat is niet houdbaar op de lange termijn.

In De Paardenkrant stond onlangs dat het NSPS mogelijk de erkenning kwijtraakt. De PVV heeft het NSPS erop gewezen dat die, juridisch gezien, niet voldoet aan de indeling van de registers van het moederstamboek. Wil het NSPS de erkenning behouden, dan moet het stamboek de registersystematiek aanpassen. Anders mag het NSPS vanaf 1 januari geen paspoorten meer uitgeven of chips aanbrengen.

Uit onvrede met het door het NSPS gevoerde beleid, diende een groep fokkers ook een aanvraag in voor erkenning van een tweede Shetland Pony Stamboek, genaamd Shetland Pony Association (SPA). Het PVV reageerde afwijzend op de aanvraag, maar de SPA is in hoger beroep gegaan.

Bouwen op stamboek
Ik heb een bewuste keuze gemaakt om te fokken met pony’s met stamboekpapieren. Die stamboekpapieren vertegenwoordigen een waarde. Op bovenstaande zaken zit ik als fokker bepaald niet te wachten. Ik wil kunnen bouwen op een stamboek dat voldoet aan wettelijke regels. Een stamboek dat weet wat er omgaat bij de fokkers en de zorgen kent. Dat daarop anticipeert en met goede plannen voor de toekomst komt. Dat een meerjarenplan heeft waaruit visie en vertrouwen blijkt.
In de Algemene Ledenvergadering van het NSPS is besloten dat het bestuur van het stamboek in overleg zal treden met de foktechnische commissie van het NSPS om te onderzoeken wat de consequenties zijn van de wijziging van stamboekregisters. Waarschijnlijk wordt er een extra ledenvergadering uitgeschreven. Ik vertrouw erop dat een stamboek dat 75 jaar bestaat dit voortvarend aanpakt. Want wij als fokkers moeten op dit moment niet bezig zijn met de interne stamboekorganisatie. Wij moeten, met een stabiel stamboek in onze rug en met alle hens aan dek, ons op de markt richten.

Reinanda Haverkamp is Shetland-fokker en runt samen met Jan Haverkamp Shetlanderfokkerij De Groenkamp in Epe.
Deze opinie verscheen woensdag 21 december in De Paardenkrant