Ga naar hoofdinhoud

KFPS wil meer diversiteit aan hengsten voor selectietraject

Een opmerkelijke oproep van de fokkerijraad van het KFPS dinsdag. Zij vraagt fokkers en eigenaren nadrukkelijk om zonen van stamboekhengsten zonder goedgekeurde zonen aan te melden voor de hengstenselectie. Ook meldt zij meer hengsten te willen goedkeuren. In het gesloten friezenstamboek liggen door een steeds hoger onderling verwantschapspercentage genetische defecten, gezondheidsproblemen en verminderde vruchtbaarheid en duurzaamheid op de loer.

In een uitgebreid artikel over de inteeltproblematiek bij het Friese paard, constateerde Horses.nl begin 2021 al: “Wanneer je de stamboekhengsten niet individueel bekijkt, maar de hengstenfamilies in ogenschouw neemt, dan blijken de verhoudingen behoorlijk scheef… Een ruwe schatting leert dat zo’n 23 stamboekhengsten, uit vier ‘hengstenfamilies’, op dit moment de helft van alle Friese veulens voortbrengen.” Het gaat daarbij om de hengsten Tsjalle 454, Norbert 444, Pier 448 en Alwin 469 en hun zonen en kleinzonen.

Oproep

De fokkerijraad heeft de leden van het Friezenstamboek afgelopen voorjaar beloofd met stappen te komen die bijdragen aan meer langetermijnduurzaamheid, gezondheid en genetische diversiteit binnen het ras. Op de website Phryso.com staat nu te lezen: “Voor de aanmelding van hengsten (2,5 tot en met 5 jaar) voor de eerste bezichtiging, doet het KFPS een oproep aan hengstenhouders en eigenaren om ook hengsten aan te melden die een potentiële bijdrage leveren aan bloedspreiding in de populatie. Het doel is meer diversiteit aan hengsten goedkeuren om zo een eerste aanzet te geven tot een bredere genetische populatie. Het gaat zowel om laagverwante hengsten als om hengsten uit minder gangbare vaders. In het meest ideale plaatje levert elke stamboekhengst in ieder geval één zoon om zo te zorgen voor meer diversiteit en spreiding in onze populatie.”

Genetische basis

De uitleg van het stamboek gaat in op de grote invloed van de vier genoemde hengstenfamilies: “Het blijkt dat een aantal vaderdieren – en hun zonen en kleinzonen – de laatste jaren een alsmaar grotere invloed krijgen. Het is een tendens die al langer zichtbaar is, maar met name de laatste jaren een grote vlucht aan het nemen is. Daarmee bestaat het risico dat de populatie de komende jaren qua genetische diversiteit vernauwt en de inteelttoename sneller dan gewenst stijgt. Dit onderstreept ook dr. ir. Bart Ducro van Wageningen-UR. (…) Ducro én de Fokkerijraad zien binnen de huidige populatie voldoende ruimte om te zorgen voor een voldoende brede genetische basis voor de fokkerij.” Daarnaast maakt het stamboek in de laatste zin van het bericht duidelijk in de komende jaren méér stamboekhengsten te willen goedkeuren. De laatste tijd varieerde dat aantal van twee tot zes hengsten per jaar. Veel genetici zouden graag zien dat er meer keuze zou zijn én dat de maximale deklimieten (per jaar of als levenstotaal) omlaag gaan om te voorkomen dat een individuele hengst te veel invloed krijgt op de relatief kleine populatie.

Goed genoeg

“De Hengstenkeuringscommissie ziet graag van zoveel mogelijk vaderdieren nakomelingen deelnemen aan de eerste bezichtiging” aldus het bericht. Daarna wordt duidelijk gemaakt dat de jonge hengsten aan alle gebruikelijke eisen moeten voldoen: “De hengsten die worden aangemeld zullen het reguliere traject van hengstenselectie moeten doorlopen. Het betekent dat ze niet alleen Sterwaardig moeten zijn, maar ook aan alle andere (veterinaire) eisen moeten voldoen om uiteindelijk een aanwijzing naar het Centraal Onderzoek te kunnen bemachtigen.” Onderaan het bericht staat een lijst met 48 stamboekhengsten die nog geen goedgekeurde zonen hebben. Daarbij zitten een aantal hengsten die maar heel weinig hebben gedekt of die in het buitenland wonen, maar ook veeldekkers zoals Epke 474 en de laagverwante Omer 493 en andere bekende hengsten zoals Meinte 490, Maurus 441, Markus 491, Uldrik 457 en Michiel 442.

Andere maatregelen

Eerder dit jaar heeft de fokkerijraad al een enquête uitgezet onder eigenaren van laagverwante merries om erachter te komen hoe het gebruik van deze waardevolle dieren in de fokkerij gestimuleerd kan worden. Ook is er een (beperkte) boeteregeling voor risico-paringen aangenomen door de vereniging. Er is veel discussie over andere maatregelen om de genetische diversiteit van het ras beter te waarborgen. Ondertussen lopen er ook nog wetenschappelijk onderzoeken naar genetische defecten van bindweefsel, waaruit binnenkort meer informatie verwacht wordt.

Lees hier de lijst stamboekhengsten waarvan zonen gezocht worden

Longread over de inteeltproblematiek bij het Friese ras:

2 reacties op “KFPS wil meer diversiteit aan hengsten voor selectietraject

  • hilbert lemstra

    Recent is er nog een onverwante al aangewezen hengst alsnog afgewezen ivm een nauwelijks zichtbare zogenaamde c- lijn in de hals. Het lijkt mij dat dit een aanvaardbare afwijking is voor een kwaliteitsvolle onverwante hengst. Helaas is door de angstcultuur het niet mogelijk hier overheen te sstappen.Het lijkt mij dat hier nieuwe regels voor moeten komen.

  • Ik zie al een aantal jaren dat de Friese paarden fokkerij achteruit gaat in kwaliteit beenwerk exterieur het wordt is wild fok stop daarmee niet elke Fries is een goeie Fries stop dan met fokken zie agge okkema verkoopt ook al rijpaarden kwpn je moet als verkoper kwaliteit verkopen en geen rotzooi

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Lees ook