Ga naar hoofdinhoud

KFPS wil met DNA-databank gebreken bestrijden 

Het KFPS gaat in samenwerking met Wageningen University & Research en het Dr. van Haeringen Laboratorium een database opzetten met DNA-informatie en de status van erfelijke gebreken in de populatie. Dit moet de basis vormen voor een genetisch managementplan dat helpt bij de selectie tegen erfelijke gebreken, maar dat ook nieuwe gebreken kan voorkomen en tegelijkertijd de genetische diversiteit kan behouden. Dit werd gisteren bekend gemaakt op een themabijeenkomst in Leeuwarden. 

Zo’n 150 KFPS-leden kwamen naar Leeuwarden waar stoelen werden bijgezet om de geïnteresseerde leden te ontvangen voor uitleg van het onderzoek ‘Behoud van het Friese paard.’ Op deze eerste themabijeenkomst kondigde het KFPS aan dat volgend jaar het DNA van naar verwachting zo’n 3200 geboren veulens zal worden bepaald. 

Genetische flessenhals: verlies aan variatie 

Wageningen UR-onderzoekers Bart Ducro en Marije Steensma ontvouwden de plannen en de achtergrond. ”Het Friese paard is in het verleden meerdere malen drastisch in populatiegrootte verminderd, gevolgd door groei in de populatie. Dit zijn zogenoemde genetische flessenhalzen, waardoor de genetische variatie is verminderd”, aldus Marije Steensma die met haar vader een Friese fokmerrie heeft. 

Inteelttoename en erfelijke gebreken 

In combinatie met het gesloten karakter van het stamboek en het intensief gebruik van een beperkt aantal populaire hengsten, in het verleden en heden, ligt een te grote inteelttoename en kans op erfelijke gebreken op de loer. Steensma: ”De inteelttoename ligt op dit moment tussen de 0,5 en 1% en dat is lager dan de grenswaarde van 1% wat door de FAO als ‘gevaarlijk’ wordt gezien. Desalniettemin is die inteelttoename nog steeds hoog en is er risico op het optreden van erfelijke gebreken.” Steensma noemde aortaruptuur en slokdarmverlamming als voorbeelden, maar stipte ook maagruptuur en verminderde vruchtbaarheid aan.  

Onderzoek in Amerika 

Bij een aantal erfelijke afwijkingen lijkt het erop dat het om een bindweefselprobleem gaat. In Amerika doen de Fenway Foundation en de Universiteit van Kentucky hier onderzoek naar. Het onderzoek dat Wageningen UR uitvoert, focust op het in beeld brengen van de ‘genetische landkaart’ van het Friese paard om zo goed helder te krijgen wat de status is van de huidige genetische diversiteit, de erfelijke afwijkingen de frequenties en relaties daarvan. Het vinden van ‘eenvoudige’ DNA-tests, zoals voor waterhoofd en dwerggen is echter niet vanzelfsprekend, gaf Steensma aan. 

Wereldwijd uniek onderzoek 

Het KFPS gaat haar leden vragen in te stemmen met het opnemen van een DNA-test voor alle veulens vanaf 2023. Daarbij spitst het onderzoek zich toe op een aantal stappen. Het begint met de zogenaamde 80K SNP test, waarbij 80.000 baseparen op het genoom worden afgelezen, om zo de genetische diversiteit te bepalen, gevolgd door het ontwikkelen van een ras-specifiek referentiegenoom. ”Het Friese paard lijkt op geen enkel ander paard”, lichtte Steensma toe. ”Een eigen ‘mal’ is belangrijk om andere genomen van individuele Friese paarden mee te kunnen vergelijken.”

Verworpen veulens 

Stap drie in het onderzoek is het detecteren van mogelijke verborgen afwijkingen waardoor de dieren niet levensvatbaar zijn, zoals verworpen veulens. ”Hoe meer dieren we genotyperen met de 80K SNP test, hoe groter de kans is dat we iets vinden”, voegde Marije toe. 

Zuiver ras nog haalbaar? 

’Is een zuiver ras nog haalbaar?’, vroeg Steensma, om zelf het antwoord te geven: ”Dat is zeker het doel, maar daarbij stellen we ook de vraag wat kruisen zou kunnen bijdragen, het is een optie.”

Drie Nederlandse en drie buitenlandse bijeenkomsten 

Na de eerste bijeenkomt in Leeuwarden volgt er komende week nog een bijeenkomst in Zwolle en één in Eindhoven. Daarnaast krijgen de buitenlandse leden de presentatie in Engels en Duits via de livestream gepresenteerd. Uiteindelijk zal de ledenraad op vrijdag 25 november haar goedkeuring op de plannen moeten geven. 

Bron: Phryso

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Lees ook