Per 1 april 2011 kregen ruiters en amazones de kans om ZZ-licht te starten op basiswedstrijden. Per 1 oktober 2011 hoort deze klasse helemaal bij de basissport en wordt deze niet meer verreden op de Subtopwedstrijden. Ik vind dat er ruiters zijn die te vroeg de overstap maken naar het ZZ-licht. Hetzelfde kan worden gezegd over de overstap van het ZZ-licht naar het ZZ-zwaar.Vooral ruiters en amazones die ook lichte tour starten, maken de overstap van ZZ-licht naar ZZ-zwaar sneller. Ik zie combinaties starten in het ZZ-zwaar waarvan de resultaten in het ZZ-licht nog te wisselend zijn. Toch maken ze de overstap. Door te praten met deze ruiters en amazones weet ik nu dat ze door het maken van deze overstap niet op twee locaties hoeven te starten.
Dat scheelt hen een hoop tijd. Zij mogen, omdat ze al lichte tour rijden, sneller promoveren. Ze zijn zich ervan bewust dat hun, vaak jonge, paard nog niet klaar is voor dit niveau, maar dat nemen ze voor lief. Ze zeggen: ‘ik rijd wel een rondje voor de ervaring’, omdat ze niet ZZ-licht willen starten op de ene locatie en met hun lichtetourpaard naar de andere locatie moeten crossen. Helaas zien wij juryleden deze overhaaste overstap terug in de kwaliteit en het niveau.
Vaak gaat het om zesjarige paarden die al ZZ-zwaar lopen. Zesjarigen in het ZZ-zwaar… dat is erg intensief voor zulke jonge paarden. Ik durf geen oordeel uit te spreken over de belasting op deze leeftijd. Ik denk dat ruiters van hun paard weten of ze het aankunnen of niet. Daarbij komt dat de ene zesjarige de andere zesjarige niet is.
Eer
Vroeger was het starten van Subtop een echte ‘eer’, om het maar zo te zeggen. Het was iets dat je niet zomaar ‘eventjes’ deed. Men dacht duidelijk na of ze het gevraagde niveau aankonden of niet, want niemand had zin om voor niets het hele land door te crossen om deel te nemen aan de wedstrijden. Voor mijn gevoel is de eer en status hiervan weg.
De overstap van de Z2 naar het ZZ-licht wordt naar mijn gevoel vaak te snel gemaakt. De overstap is makkelijker, nu het ZZ-licht bij de basissport hoort. Er zijn meer wedstrijden in de buurt waar ruiters en amazones in die klassen kunnen rijden, dus het maakt niet meer zoveel uit of ze nu in de Z2 of in het ZZ-licht starten.
Kwaliteit omlaag
Door te snel een overstap te maken, komen er grote groepen in de klasse ZZ-licht en ZZ-zwaar met een beduidend ondereind. Een grote groep hiervan presteert niet zoals van hen wordt verwacht. Mensen zeggen dan snel dat de jury te streng is, maar dat vind ik onzin. Ik denk juist dat wij correct jureren, maar door de snelle overstap het niveau omlaag wordt gehaald. Mensen denken er te makkelijk over.
Ik vind wel dat er een degelijk verschil is tussen de ruiters die sneller ZZ-zwaar gaan starten en de ruiters die de overstap maken naar het ZZ-licht. Die van het ZZ-zwaar beseffen dat hun paard er nog niet klaar voor is, daar is het een stukje gemakzucht zodat ze op één locatie kunnen starten. Bij de ruiters die overstappen naar het ZZ-licht en daar op hun neus vallen, gaat het om een stukje onwetendheid. Dat is jammer, want voor een ruiter kan het ook niet leuk zijn om keer op keer thuis te komen met lage punten.
Grondige voorbereiding
De ruiters die de overstap naar het ZZ-licht willen maken, moeten meer moeite doen. Win voor die tijd eens informatie in. Kijk goed naar jezelf, laat je proef filmen, ook als je thuis oefent. Blijf kritisch. Ga kijken op een Subtopwedstrijd, bekijk het niveau en vergelijk de scores naderhand. Of ga schrijven bij een jury, zodat je kunt zien wat er van je wordt verwacht in die klasse. Men denkt te vaak: ‘mijn paard springt de wissels, dus ik kan ZZ-licht starten.’ Niets is minder waar. Punten waar het vaak aan schort bij dergelijke combinaties zijn de aanleuning en de gedragenheid. Paarden lopen vaak te veel op de kop; ze moeten meer bergop blijven lopen door een proef.
Ik vind deze ontwikkeling erg jammer, het gaat ten koste van de sport en van het plezier van de ruiters en amazones. ZZ-licht is heel wat meer dan alleen wissels kunnen rijden.
Grieteke Oldenburger is Subtop-jurylid en dressuuramazone. In Veendam houdt zij zich op haar dressuurstal ’t Olde Stee bezig met het opleiden en uitbrengen van dressuurpaarden.
Deze column verscheen vrijdag 9 december 2011 in De Paardenkrant