De geschiedenis van het tamme paard begon zo’n 5500 jaar geleden. Vergeleken bij de hond (tamme wolven) is dat nog maar een korte periode. De eerste tamme hond ter wereld was een Waal: de ‘hond van Goyet’, 32.000 jaar oud en tegenwoordig woonachtig in het Brusselse Museum voor Natuurwetenschappen. Niet verwonderlijk dat het verschil tussen de hond en de wolf veel groter is dan tussen een tam en een wild paard.
DNA verzameld
De onderzoekers slaagden erin om DNA te verzamelen en af te lezen van veertien prehistorische paarden. Onder andere van een 4.100 jaar oude merrie uit het Russische Chelyabinsk, toen daar de Sintasjta rondzwierven, die de eerste tweewielige wagens uitvonden. Verder lazen de onderzoekers het genoom af van elf hengsten die 2.700 jaar geleden in Kazachstan geofferd werden door het plaatselijke ruitervolk, de Scythen. Tenslotte analyseerden ze het DNA van twee paarden uit het Scythische koningsgraf van Arzan, Siberië, waar in één ceremonie ruim tweehonderd paarden geofferd werden.
Selecie op 121 genen
Uit die verzamelde genomen blijkt dat wij mensen op 121 genen selecteerden. We mikten onder andere op bredere schouders, betere polsbeentjes (zeg maar een soepeler tred en betere loopeigenschappen), zwaardere spieren, explosieve sprint, dorstbestendigheid, hogere melkproductie (niet alleen ten bate van de veulens, maar ook van liefhebbers van gegiste dranken) en ‘mooie’ kleuren.
Ook nadelige genen
Tegenwoordig is de fixatie op slechts enkele dekhengsten zo fel dat met hun begeerde eigenschappen ook een reeks nadelige genen meegekomen zijn. Sommige moderne hengsten hebben vele honderden afstammelingen, die allemaal ook hun slechte kantjes hebben meegekregen, terwijl de eigenschappen van minder fortuinlijke hengsten verdwenen zijn.
Genetische diversiteit
De onderzoekers zeggen dat we die doorgeschoten selectie en de bijbehorende inteelt de oude Scythen niet moeten verwijten. Het is iets van de jongste 2.300 jaar. Alleen in die periode dook de genetische diversiteit van het paard steil naar beneden – en zoefde het aandeel nadelige genen even steil omhoog.
Het hele onderzoek staat te lezen op Science.
Bron: Standaard