Roemrucht waren ook de tweede premies die latere topverervers als Burggraaf, Calvados en Libero H kregen na de bezichtiging van hun veulens. Het was de tijd van de kromme achterbenen en van de ras en uitstraling. Het ene mochten de paarden níet en het andere moesten ze juist wel hebben. Dat het met hun exterieurmatige tekortkomingen wel meeviel, maar vooral dat het in de fokkerij om heel andere dingen gaat, bleek wel toen deze hengsten op latere leeftijd preferent, c.q. keur werden verklaard.
Het wordt steeds duidelijker hoe onbeduidend de rol van het exterieur is. Althans in de betekenis die de meeste stamboeken aan dat begrip toekennen. Na Quick Star, Darco, Heartbreaker en Quidam de Revel weten prestatiefokkers dat het primair om andere dingen gaat. Natuurlijk doen moderne fokkers er goed aan om te corrigeren voor de exterieurmatige eigenaardigheden van topverervers. Dat levert een betere rijdbaarheid en daarmee een commerciëler product op. Maar met exterieur maak je geen crack.
Zo bezien lijkt het niet zo gek dat het KWPN – na een lange en heftige discussie – de afstammelingenkeuring heeft omgebouwd tot een verplichte show. Op 24 augustus worden de highlights uit de eerste jaargang van jonge hengsten centraal getoond in Ermelo. Als exterieur niet wezenlijk is, kun je er maar beter een show van maken, met veulens die de hengstenhouders zelf mogen uitzoeken.
Toch zitten er aan het nieuwe systeem een paar haken en ogen. In de dekkerij is het vaak alles of niets. Na het verrichtingsonderzoek dekken enkele hengsten heel veel merries en de anderen vaak heel weinig. Zo houden we dus de aanname in stand dat de beste hengsten van het onderzoek ook de beste verervers zijn. Want uit honderd veulens is het heel wat comfortabeler uitzoeken dan uit tien.
Natuurlijk, we hebben de exterieurindexen. Maar die zeggen alleen maar dat je niet bij Heartbreaker of Darco moet dekken. Daarom gaan we de aloude afstammelingenkeuring toch missen. Omdat we daar vaak al de eerste eerlijke indrukken konden opdoen.
Dirk Willem Rosie, hoofdredacteur ()
Deze column verscheen woensdag 24 april 2013 in De Paardenkrant.

Goedkeuren is voor het leven. de fokproducten zullen wel bewijzen of hun vader langer in de fokkerij wordt gebruikt of niet. de fokkers zelf zullen mede daardoor het lot van de hengst bepalen.Landgraf 1 had ook een krom achterbeen, maar het toenmalige bestuur van het holsteiner verband zag dat goddank door de vingers en gaf hem zijn kans.zo zullen er ettelijke zijn die roemloos tenonder gaan. mijn idee is laat er eens een paar meer door, ook grote en bonte hengsten, ze zullen zelf wel bewijzen of ze het waard waren.
Beweging Beweging Beweging of Biodynamics Biodynamics Biodynamics….en als ’t in al die veulentjes is te herkennen, Dan zit ie goed. Dan nog een goed karakter erbij….en that’s it!
Het KWPN heeft jarenlang geselecteerd op correctheid en gezondheid en daarbij goed gekeken naar bewezen sportgenen. Het totaalplaatje telt, en niet één eigenschap. Het resultaat is een fijn sportpaard dat wereldwijd erg gewild is. Het lijkt me dat we zuinig moeten zijn op deze uitgangspunten. Een niet correct gebouwd paard kan misschien wel in de sport presteren, maar op den duur zullen de ‘constructiefouten’ toch bij het nageslacht opbreken. Om maar wat te noemen: een krom bot is nu eenmaal minder sterk dan een recht bot.
Mijn visie is dan ook: blijf fokken met een correcte, gezonde stam die sportpaarden geeft met een fijn en werkwillig karakter. Geef fokkers een kans om de producten van de hengsten optimaal te vergelijken via verplichte afstammelingenkeuringen.
Het is waarschijnlijk dat de scores op verschillende paard-gebonden dimensies, waaronder ook fysieke gezondheid (in de zin van het ontbreken van ziekte of klachten) en gestel (bewegingen, prestatievermogen van spieren, longen en hart), mentale gezondheid (inclusief karakter, maar ook het ontbreken van te veel spanning, angst, neerslachtigheid) wel degelijk van invloed zijn op het te behalen topniveau en de duurzaamheid van het kunnen presteren. De vraag is niet zo zeer of exterieur ook (naast andere factoren) van invloed is op het prestatievermogen van het paard, maar waar we dan op moeten letten. Als je je bij het beoordelen van het exterieur je laat leiden door smaak of breed geaccepteerde, maar voor de sport minder relevante, kenmerken, dan is het niet vreemd als dat later niet van voorspellende waarde blijkt. Zulke indrukken zijn altijd oneerlijk, ook als de steekproef dat wel zou zijn.
Er moet nog veel onderzoek gedaan worden naar de relatie tussen verschillende kenmerken van het exterieur en sportprestaties en gezondheid. Het vanaf jonge leeftijd op grotere schaal lineair scoren van sportpaarden en die gegevens koppelen aan prestatiegegevens zou wellicht meer inzicht op kunnen leveren in welke kenmerken van het exterieur echt van betekenis zijn voor het presteren in de sport en de duurzaamheid daarvan.