Schiet verwantschap door?

Schiet verwantschap door? featured image
Foto: Arnd Bronkhorst / www.arnd.nl
Het KFPS berekent jaarlijks de verwantschapsgraad van de stamboekhengsten. Hoe lager het verwantschapspercentage, hoe groter de bijdrage aan bloedspreiding. Voor de fokkerij interessant, volgens het KFPS. Voor merries is deze berekening onlangs ook gedaan. De nieuwe cijfers zijn zichtbaar via de paardgegevens op de KFPS-website en ook wordt dit getal berekend als een inteeltberekening gedaan wordt ten behoeve van de hengstenkeuze. Iedere fokker kan het verwantschapspercentage van zijn eigen dieren inzien, maar het KFPS heeft ook een tweetal lijstjes gemaakt: een van stermerries en een van jonge merries (geboren na 2011) die een verwantschapspercentage hebben van minder dan 16%. Kortom, je kunt niet meer om het getal heen.


Dit, en het feit dat een onverwante bloedvoering bij sommige hengsten mede doorslaggevend is voor goedkeuring, kan bij fokkers de indruk geven dat het verwantschapspercentage op eenzame hoogte staat in de afweging welke hengst gekozen moet worden. Maar is dat wel de bedoeling?

Een snelle blik op de lijstjes van merries die beneden de 16% blijven hangen, toont dat er diverse afgekeurde stamboekhengsten op staan. En ondanks dat van elke hengst minder goede nakomelingen en juweeltjes kunnen komen, is het voor de fokkerij belangrijk om hier wel heel duidelijk over te zijn en om de informatie een goede context te geven. Het feit dat er afgekeurde hengsten in een dergelijke belangrijke lijst staan, kan onervaren of nieuwe fokkers het idee geven dat ze dergelijke hengsten zouden moeten nastreven in hun fokkerij of dat ze een dergelijke hengst bij aankoop van een fokmerrie als een pluspunt moeten meewegen. Ik kan me de advertenties op marktplaats nog herinneren waarin rücksichtslos gevraagd werd naar veulens van de destijds regerende hengstenkeuringskampioen. Hengstennamen hebben een enorme aantrekkingskracht op kopers en fokkers, waarbij de kans bestaat dat de kwaliteit van het paard zelf en de rest van de afstamming op de achtergrond raken in aankoop- of fokkerijkeuze. Om een dergelijke run op hengsten-in-lijstjes te voorkomen is duidelijkere communicatie over de achterliggende oorzaken van een lage verwantschap gewenst.

Daarnaast is het belangrijk dat elke fokker in gedachten houdt dat meerdere criteria belangrijk zijn in de hengstenkeuze. Zoals de kenmerken ras, bouw, beweging en gebruik. Natuurlijk worden ook hiervan cijfers berekend en deze worden ook beschikbaar gesteld aan fokkers, maar door de specifieke aandacht voor het verwantschapspercentage kan de indruk ontstaan dat aangemoedigd wordt om het verwantschapspercentage leidend te laten zijn in de keuze. En dat moet voorkomen worden. Goede paarden worden alleen geboren uit passende combinaties.

En als je als stamboek al lijstjes wilt maken, maak dan van alle belangrijke afwegingen lijstjes en publiceer deze gelijktijdig. Naast de al genoemde en bestaande lijstjes zou het dan ook nog interessant zijn om lijstjes te ontwikkelen die sportresultaten, gebaseerd op KNHS-gegevens, tonen van nakomelingen van een hengst. Of probeer een methode te ontwikkelen waarin je de fokzekerheid in beeld brengt: merrielijnen met veel preferent bloed of, indien slechts weinig nakomelingen geboren danwel gekeurd zijn, een percentage van behaalde predicaten ten opzichte van het totaal aantal nakomelingen uit een lijn. Op die manier maak je de fokkers en/of kopers blij met een totaalpakket en komt er een einde aan de ongelijkheid die momenteel ontstaat door de verering van het verwantschapspercentage.

Het KFPS zou er goed aan doen om niet alleen informatie te zenden die vanuit eigen oogpunt belangrijk en begrijpelijk is, maar er ook goed aan doen om de context, desnoods keer op keer, uit te blijven leggen aan de fokkers en kopers van het Friese paard.

Marja Teekens, coördinator verslaggeving Fries paard bij De Paardenkrant
Deze column verscheen woensdag 23 april 2014 in De Paardenkrant.

Eén reactie op “Schiet verwantschap door?”

  1. Renata

    Daarom berekenen wijzelf nooit het verwantschapspercentage, maar altijd het inteeltpercentage.
    Verwantschapspercentage is heel erg leuk. Maar in mijn ogen gooit dit bij veel mensen zand in de ogen. En wordt, als daar naar gekeken wordt, het inteeltpercentage weer veel hoger dan dat het nu bij de meesten is.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.

Mogelijk ook interessant